1. ไม่รู้ว่าธุรกิจ “ต้องมีใบอนุญาต”
นี่คือความผิดพลาดอันดับหนึ่ง และเกิดบ่อยที่สุดเมื่อผู้ประกอบการจำนวนมากเข้าใจว่า
จดทะเบียนบริษัทกับ DBD แล้วถือว่าเสร็จสิ้น แต่จริง ๆ แล้วทะเบียนบริษัทเป็นเพียงการจดทะเบียนนิติบุคคล ไม่ใช่ใบอนุญาตให้ประกอบกิจการเฉพาะทาง เช่น
- เปิดร้านกาแฟ → ต้องมี “ใบอนุญาตสถานที่จำหน่ายอาหารและเครื่องดื่ม”
- เปิดสปา → ต้องมี “ใบอนุญาตประกอบกิจการสปาเพื่อสุขภาพ”
- เปิดบริษัทท่องเที่ยว → ต้องขอ “ใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยว”
สาเหตุที่ผู้ประกอบการมักไม่รู้: เพราะไม่มีแหล่งข้อมูลกลางบอกใบอนุญาตทั้งหมดในที่เดียว จึงทำให้บางใบอนุญาตหลุดจากความเข้าใจไป
2. เข้าใจผิดว่าขอแค่ครั้งเดียวก็พอ
หลายธุรกิจขอใบอนุญาตครั้งแรกถูกต้อง แต่หลังจากนั้นลืมต่ออายุ หรือ ไม่อัปเดตข้อมูล ทั้งที่ใบอนุญาตส่วนใหญ่ มีอายุ 1–5 ปี และต้องต่ออายุภายในเวลาที่กำหนด
เช่น
- ใบอนุญาตสปา / นวด → มีอายุ 5 ปี
- ใบอนุญาตขายสุรา → มีอายุ 1 ปี
- ใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยว → มีอายุ 2 ปี
ปัญหาคือ: หลายเจ้าของกิจการไม่มีระบบแจ้งเตือนวันหมดอายุ จนกว่าจะถึงวันตรวจจากหน่วยงานรัฐ ถึงรู้ว่าหมดอายุไปแล้ว
ผลลัพธ์: ต้องเริ่มกระบวนการใหม่ทั้งหมด + จ่ายค่าปรับย้อนหลัง
3. ยื่นเอกสารไม่ครบ หรือผิดรูปแบบ
สาเหตุนี้พบมากใน SME ที่ทำเรื่องด้วยตนเอง เพราะแต่ละหน่วยงานมีแบบฟอร์มและข้อกำหนดเฉพาะเช่น
- บางที่ต้องใช้แบบฟอร์มพร้อมลายเซ็นกรรมการทุกคน
- บางที่ต้องแนบสัญญาเช่าสถานที่ และ หนังสือยินยอมจากเจ้าของอาคาร
- บางที่ต้องแนบแปลน / ผังอาคาร / รูปถ่ายจริง
กรณีที่มักพลาด:
- ใช้แบบฟอร์มเก่าหรือโหลดมาผิดฉบับ
- ขาดเอกสารประกอบ เช่น สำเนาใบอนุญาตเดิม หรือบัตรประชาชนผู้รับอนุญาต
- ใช้ที่อยู่ไม่ตรงกับทะเบียนพาณิชย์
ผลคือ เจ้าหน้าที่รับเรื่องไม่ได้ หรือ ให้กลับไปแก้ไข ทำให้เสียเวลาเป็นเดือน
4. ยื่นผิดหน่วยงาน หรือไม่ทราบว่าใครเป็นผู้อนุมัติ
หลายธุรกิจไม่รู้ว่าหน่วยงานไหนเป็นผู้ออกใบอนุญาตให้ เพราะบางกิจการมีหน่วยงานกำกับหลายแห่ง เช่น “ร้านอาหารที่มีดนตรีสด” อาจเกี่ยวข้องกับทั้ง
- สำนักงานเขต (ใบอนุญาตสถานที่จำหน่ายอาหาร)
- กรมสรรพสามิต (สุรา)
- สำนักงานตำรวจ (สถานบริการ)
เมื่อไม่รู้ว่าต้องยื่นที่ไหน → ยื่นผิดหน่วยงาน → เอกสารถูกปฏิเสธ ส่งผลให้ต้องเริ่มต้นใหม่ทั้งหมดและเสียเวลาในการดำเนินงาน
5. ใช้สถานที่ไม่ตรงตามกฎหมายอาคารหรือผังเมือง
แม้ธุรกิจจะถูกประเภท แต่หากสถานที่ตั้ง “ไม่ผ่านเกณฑ์กฎหมายอาคารหรือผังเมือง” ก็ไม่สามารถขอใบอนุญาตได้ เช่น
- ร้านอาหารในอาคารสูง แต่ไม่มีระบบบำบัดกลิ่น → ไม่ผ่านตามหลักสุขาภิบาลอาหาร
- สปาเปิดในคอนโด → ผิดข้อบังคับนิติบุคคลอาคารชุด
นี่คือสาเหตุที่ทำให้ธุรกิจจำนวนมาก “ขอใบอนุญาตไม่ผ่าน” แม้จะมีเอกสารครบ
แนวทางป้องกัน: ตรวจสอบผังเมืองรวม และ กฎหมายอาคารควบคุม ของพื้นที่ก่อนเช่าสถานที่ สามารถสอบถามได้ที่สำนักงานเขตในพื้นที่
6. ไม่เข้าใจขั้นตอนการขอใบอนุญาต
กฎหมายกำหนดว่ากิจการบางประเภท ต้องได้รับใบอนุญาตก่อนเริ่มดำเนินการจริงแต่ผู้ประกอบการมักเข้าใจผิดว่า
“เปิดร้านก่อน เดี๋ยวค่อยขอทีหลัง” เช่น ร้านนวด,ร้านอาหาร, ผับ/บาร์, ฯลฯ ถ้าถูกตรวจพบก่อนมีใบอนุญาต → มีโทษปรับทันที
ยกตัวอย่าง : ร้านอาหารเปิดขายก่อน แต่ยังไม่ยื่นใบอนุญาตจำหน่ายอาหาร
เมื่อเจ้าหน้าที่เขตเข้าตรวจ → โดนปรับ และโดนสั่งปิดจนกว่าจะได้รับอนุญาต
7. ไม่รู้ว่าต้อง “แจ้งเปลี่ยนแปลง” เมื่อมีการขยายกิจการ
หลายบริษัทได้รับใบอนุญาตแล้ว แต่เมื่อมีการเปลี่ยนแปลง เช่น
- ย้ายที่ตั้ง
- เปลี่ยนกรรมการ
- ขยายพื้นที่ให้บริการ
กลับไม่ได้แจ้งหน่วยงานที่ออกใบอนุญาตผลคือ “ใบอนุญาตเดิมหมดสภาพทันที” โดยไม่รู้ตัว
8. ไม่ติดตามประกาศหรือกฎหมายที่เปลี่ยนแปลง
กฎหมายด้านใบอนุญาตมีการอัปเดตตลอดเวลา เช่น การย้ายอำนาจออกใบอนุญาตจากกระทรวงหนึ่งไปอีกกระทรวงหนึ่ง หรือการปรับปรุงระบบให้ยื่นออนไลน์แทนแบบกระดาษ
ตัวอย่างที่เกิดขึ้นจริง:
- การขอใบอนุญาตสถานประกอบการสปา → ปรับระบบใหม่เป็น “สปาออนไลน์ (e-Service)”
- ใบอนุญาตท่องเที่ยว → ย้ายไปกรมการท่องเที่ยวแทนสำนักงานท่องเที่ยวเดิม
9. ไม่มีพนักงานรับผิดชอบดูแลงานใบอนุญาตโดยตรง
ในหลายบริษัทโดยเฉพาะ SME เมื่อไม่มีพนักงานรับผิดชอบเรื่องใบอนุญาตโดยเฉพาะ”
หน้าที่นี้จึงตกอยู่กับใครสักคนในทีมบัญชี หรือฝ่ายบุคคลที่ไม่มีความรู้เฉพาะทาง
ผลคือ ไม่มีใครติดตามว่าใบอนุญาตจะหมดเมื่อไร หรือมีอะไรต้องต่ออายุ
10. ไม่เข้าใจความเชื่อมโยงระหว่าง “ใบอนุญาต” กับ “ภาษี”
บางใบอนุญาตจะเชื่อมโยงกับข้อมูลภาษีโดยตรงหากภาษีไม่ถูกต้อง ใบอนุญาตอาจไม่ต่ออายุให้
ดังนั้น ก่อนยื่นต่ออายุใบอนุญาต ควรตรวจสอบภาษีที่เกี่ยวข้องทั้งหมดให้เรียบร้อย
สรุป: ความผิดพลาดที่ป้องกันได้ ถ้า “รู้ก่อนและจัดการก่อน”
| หมวด | สาเหตุที่พบบ่อย | แนวทางแก้ไข |
| ข้อมูลที่ต้องทราบ | ไม่รู้ว่าต้องขอใบอนุญาต เข้าใจผิดว่าขอครั้งเดียวพอ | ตรวจสอบประเภทกิจการกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนเปิดธุรกิจ |
| เอกสาร | ยื่นเอกสารไม่ครบ / ผิดหน่วยงาน | ศึกษาแบบฟอร์มล่าสุด และเตรียมเอกสารตาม Checklist |
| สถานที่ | สถานที่ไม่ผ่านผังเมือง / กฎหมายอาคาร | ตรวจสอบผังเมืองรวมก่อนเช่าหรือซื้ออาคาร |
| การบริหาร | ไม่มีผู้ดูแลเฉพาะ / ไม่ต่ออายุ / ไม่แจ้งเปลี่ยนแปลง | ตั้งผู้รับผิดชอบและระบบแจ้งเตือนอัตโนมัติ |
| ภาษีและกฎหมาย | ข้อมูลภาษีไม่ตรง / ไม่ติดตามประกาศใหม่ | ทบทวนใบอนุญาตทุกปี และปรับตามกฎหมายใหม่ |
การมีใบอนุญาตครบถ้วน ไม่ได้แค่ทำให้ธุรกิจถูกกฎหมาย แต่มันคือ สัญลักษณ์ของความน่าเชื่อถือ ความโปร่งใส และความยั่งยืน
ธุรกิจที่เติบโตได้อย่างมั่นคง ไม่ใช่แค่ขายดีหรือมีกำไรแต่ต้อง “ปลอดภัยทางกฎหมาย” ด้วย
เริ่มต้นตรวจสอบใบอนุญาตของคุณตั้งแต่วันนี้ — เพื่อไม่ให้พลาดสิ่งที่ป้องกันได้ตั้งแต่แรก