ก่อนอื่น มารู้จักก่อนว่า “ทะเบียนพาณิชย์” คืออะไร?
“ทะเบียนพาณิชย์” คือเอกสารที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ออกให้เพื่อยืนยันว่าบุคคลหรือบริษัทนั้นประกอบกิจการพาณิชย์อย่างถูกต้องตามกฎหมาย เหมือนเป็น “บัตรประชาชนของร้านค้า” ที่แสดงให้เห็นว่าทำธุรกิจจริง และกฎหมายกำหนดว่า ผู้ที่ประกอบกิจการพาณิชย์ ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ภายใน 30 วันนับแต่เริ่มดำเนินกิจการ
ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนพาณิชย์” คือใคร?
บุคคลธรรมดา = ต้องจด เช่น ร้านขายของ
บริษัทจำกัด / ห้างหุ้นส่วนจำกัด = ไม่ต้องจด (เพราะจดทะเบียนนิติบุคคลกับ DBD ถือว่าครอบคลุมแล้ว)
ถ้าหากจดบริษัทจำกัดแล้ว ไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ซ้ำอีก เพราะการจดบริษัทกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า คือการ “จดทะเบียนพาณิชย์ในรูปแบบนิติบุคคล” แต่ถ้าบริษัททำการขายสินค้าออนไลน์บนเว็บไซต์ของตนเองต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ด้วย
ทำไม “บริษัทจำกัด” ถึงไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์เพิ่ม?
บริษัทจำกัด เป็น “นิติบุคคล” ที่จดทะเบียนจัดตั้งกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) อยู่แล้ว
กระบวนการนี้ประกอบด้วย
- การยื่นหนังสือจดทะเบียนจัดตั้ง
- กำหนดวัตถุประสงค์ของบริษัท
- ระบุชื่อกรรมการผู้มีอำนาจ
- ออกหนังสือรับรองบริษัท พร้อมเลขทะเบียนนิติบุคคล
เอกสารเหล่านี้มีสถานะทางกฎหมายเหมือนกับทะเบียนพาณิชย์ของบุคคลธรรมดา เพราะแสดงให้เห็นว่า “บริษัทนี้ประกอบกิจการพาณิชย์แล้วอย่างถูกต้อง”
ยกตัวอย่างกรณีต่างๆของทะเบียนพาณิชย์
กรณีที่ 1: เปิด “ร้านค้าหรือสาขา” ภายใต้ชื่ออื่น
ตัวอย่างเช่น
- ใช้ชื่อร้านไม่ตรงกับชื่อบริษัท เช่น บริษัท มะลิการค้า จำกัด เปิดสาขาชื่อ “ร้านมะลิช้อป”
จะต้องทำการเพิ่มสถานที่ตั้งร้านค้า โดยไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์สาขาของบริษัทแทน
กรณีที่ 2: ทำธุรกิจ “ออนไลน์” เช่น TikTok Shop / Shopee
ถ้าบริษัทขายสินค้าผ่านเว็บไซต์ หรือแพลตฟอร์มออนไลน์ไม่ต้อง จดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (e-Commerce) ทำเพียงแค่เพิ่มวัตถุประสงค์เกี่ยวกับจำหน่ายสินค้าผ่านช่องทางออนไลน์เข้าไปเท่านั้น
กรณีที่ 3: บริษัทต่างประเทศมาเปิดสาขาในไทย
ถ้าคุณเป็น “นิติบุคคลต่างประเทศ” ที่มาเปิดสำนักงานหรือสาขาในประเทศไทย
ไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์
ประเภทกิจการที่ต้องจดเพิ่มและไม่ต้องจดเพิ่ม
- บริษัท/ ห้างหุ้นส่วนจำกัด / บริษัทต่างประเทศที่มาเปิดสาขาในไทย = ไม่ต้องจด
- บริษัทเปิดร้านชื่ออื่น ๆ = ไม่ต้องจด
- บุคคลธรรมดาขายของออนไลน์ = ต้องจด
สรุป
หากทำธุรกิจในนามนิติบุคคลไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ซ้ำ
แต่ถ้าทำธุรกิจในนามบุคคลธรรมดา ควรจดทะเบียนพาณิชย์เพิ่ม เพื่อให้ถูกต้องและเพิ่มความน่าเชื่อถือทางธุรกิจ
การเข้าใจกฎหมายเรื่องนี้ จะช่วยให้บริษัท
- วางแผนการจดทะเบียนได้ถูก
- ไม่เสียเวลาและค่าใช้จ่ายซ้ำซ้อน
- ทำให้ธุรกิจดูเป็นมืออาชีพและเชื่อถือได้มากขึ้น