ประเภทของใบอนุญาตขายสุราในประเทศไทย
ใบอนุญาตขายสุราไม่ได้มีแบบเดียว แต่แบ่งออกตามลักษณะของสถานที่จำหน่าย ดังนี้
1. ใบอนุญาตขายสุราประเภทที่ 1 – ขายแบบปลีก (Retail)
- สำหรับร้านค้าทั่วไป ร้านอาหาร ร้านสะดวกซื้อ อนุญาตให้จำหน่ายสุราสำเร็จรูปในบรรจุภัณฑ์ปิดสนิทและห้ามดื่มในสถานที่ขาย (ยกเว้นกรณีร้านอาหารที่มีใบอนุญาตเพิ่มเติม)
2. ใบอนุญาตขายสุราประเภทที่ 2 – ขายแบบขายส่ง (Wholesale)
- สำหรับผู้ค้าส่ง จำหน่ายให้กับผู้ประกอบการรายอื่น เหมาะกับกิจการโรงงาน ผู้นำเข้า หรือตัวแทนจำหน่าย
3. ใบอนุญาตขายสุราประเภทที่ 3 – ขายในสถานที่บริโภค (On Premise)
- สำหรับร้านอาหาร ผับ บาร์ โรงแรม ลูกค้าสามารถดื่มภายในร้านได้โดยชอบด้วยกฎหมาย
4. ใบอนุญาตขายสุราประเภทที่ 4 – สำหรับจำหน่ายในงานหรือโอกาสเฉพาะ
- เช่น งานเทศกาล งานออกร้าน ต้องได้รับใบอนุญาตชั่วคราว
หน่วยงานที่รับผิดชอบ
การขอใบอนุญาตขายสุราและเบียร์ จะขึ้นกับประเภทของกิจการและที่ตั้งของร้าน ดังนี้:
- ในเขตกรุงเทพมหานคร → ติดต่อสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพ
- ต่างจังหวัด → ติดต่อสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่/อำเภอ
เอกสารที่ต้องใช้สำหรับการขอใบอนุญาตขายสุราในกรณีนิติบุคคล
- สำเนาหนังสือรับรองบริษัทของผู้ขออนุญาต กระทรวงพาณิชย์รับรองไม่เกิน 6 เดือน
- สำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านของกรรมการผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคล ผู้ขออนุญาต
- สำเนาทะเบียนบ้านของสถานที่จำหน่ายสุรา หน้าที่แสดงชื่อผู้มีสถานะเจ้าบ้าน
- สำเนาสัญญาเช่า หรือหนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่จำหน่ายสุรา
- สำเนาหนังสือรับรองนิติบุคคลฝ่ายผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นนิติบุคคล)
- สำเนาบัตรประชาชนผู้มีอำนาจกระทำการแทนฝ่ายผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นนิติบุคคล)
- สำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นบุคคลธรรมดา)
- แผนที่ตั้งร้านที่จำหน่ายสุรา
เอกสารที่ต้องใช้สำหรับการขอใบอนุญาตขายสุราในกรณีบุคคลธรรมดา
- สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน และสำเนาทะเบียนบ้านผู้ยื่นคำขออนุญาต
- สำเนาทะเบียนบ้านของสถานที่ที่จะจำหน่ายสุรา หน้าที่แสดงชื่อผู้มีสถานะเจ้าบ้าน
- สำเนาสัญญาเช่า หรือหนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่จำหน่ายสุรา
- สำเนาหนังสือรับรองนิติบุคคลฝ่ายผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นนิติบุคคล)
- สำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านผู้มีอำนาจกระทำการแทนฝ่ายผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความ ยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นนิติบุคคล)
- สำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นบุคคลธรรมดา)
- แผนที่ตั้งร้านที่จำหน่ายสุรา
ขั้นตอนการดำเนินการ
- ทำแบบฟอร์มและเตรียมเอกสารสำหรับการขอใบอนุญาตขายสุรา
- ไปยื่นคำขอกับสำนักงานสรรพสามิตที่สถานประกอบการตั้งอยู่ ใช้ระยะเวลา 1-2 วัน นับจากวันที่ได้รับเอกสารครบถ้วนและถูกต้อง
- เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเอกสาร และลงพื้นที่ตรวจสอบสถานที่จริง
- หากผ่านเกณฑ์ จะได้รับใบอนุญาตพร้อมชำระค่าธรรมเนียม
- แสดงใบอนุญาตในที่สถานประกอบการ ให้มองเห็นชัดเจน
ข้อควรรู้เพิ่มเติม
- ร้านอาหารที่ “เสิร์ฟเบียร์” แม้ไม่ขายเป็นขวด ก็ต้องมีใบอนุญาต
- การขายเบียร์สด/เบียร์ถัง ต้องระบุในแบบคำขออย่างชัดเจน
- การขายในช่วงเวลาต้องห้าม เช่น 14.00 – 17.00 น. ถือว่าผิดกฎหมาย แม้จะมีใบอนุญาต
- ห้ามจำหน่ายให้เด็กอายุต่ำกว่า 20 ปี โดยเด็ดขาด
สรุป
การขายสุราไม่ใช่เรื่องเล็ก ๆ ที่ผู้ประกอบการจะทำได้ตามใจ เพราะจะต้องมีใบอนุญาตอย่างถูกต้องทุกกรณี ไม่ว่าจะเป็นร้านค้าเล็กหรือใหญ่ ร้านในเมืองหรือต่างจังหวัด การเตรียมเอกสารให้พร้อมและปฏิบัติตามขั้นตอนที่ถูกต้อง จะช่วยให้คุณดำเนินธุรกิจได้อย่างสบายใจและปลอดภัยจากปัญหาทางกฎหมาย
ผู้ประกอบการจำนวนมากมองข้ามจุดนี้ไป จนกระทั่งวันหนึ่งมีเจ้าหน้าที่มาตรวจพบและต้องเสียค่าปรับโดยไม่จำเป็น หากคุณเป็นหนึ่งในผู้เริ่มต้นธุรกิจร้านอาหาร ร้านขายของชำ หรือวางแผนขายเบียร์ในกิจกรรมต่าง ๆ บทความนี้คือคู่มือที่คุณควรอ่านให้จบก่อนลงมือขายจริง