เอกสารจดทะเบียนบริษัทที่เรียกกันว่า “บอจ.” คืออะไร

แบบ บอจ. คืออะไร? รวมเอกสารจดทะเบียนบริษัทที่มือใหม่ต้องรู้

เมื่อพูดถึงการจดทะเบียนบริษัทในประเทศไทย หลายคนคงเคยได้ยินคำว่า “บอจ.” หรือชื่อเต็ม ๆ ว่า “แบบ บอจ.” ซึ่งเป็นคำย่อที่ใช้เรียกแบบฟอร์มทางราชการที่เกี่ยวข้องกับการจัดตั้งและดำเนินธุรกิจในรูปแบบนิติบุคคล ประเภทบริษัทจำกัด หรือเรียกง่ายๆว่าเอกสารจดทะเบียนบริษัท เอกสารเหล่านี้ถูกกำหนดและจัดทำโดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ เพื่อใช้ควบคุม ตรวจสอบ และเก็บข้อมูลที่เป็นระบบเกี่ยวกับนิติบุคคลในประเทศไทยอย่างเป็นทางการ

แต่ละแบบ บอจ. มีหน้าที่และบทบาทเฉพาะ โดยแยกเป็นหลายแบบขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ในการยื่นเรื่อง เช่น การจดทะเบียนจัดตั้ง การเปลี่ยนแปลงกรรมการ การเปลี่ยนแปลงที่ตั้งบริษัท หรือแม้แต่การแจ้งรายชื่อผู้ถือหุ้น ดังนั้น การเข้าใจว่าแบบ บอจ. คืออะไร? และมีอะไรบ้าง? จะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถเตรียมเอกสารได้อย่างถูกต้อง ลดปัญหาล่าช้า และดำเนินธุรกิจได้ราบรื่นมากขึ้น

สารบัญ

แบบ บอจ. คืออะไร? ทำไมถึงสำคัญกับการจดบริษัท

“บอจ.” ย่อมาจาก “แบบบริษัทจำกัด” ซึ่งเป็นเอกสารมาตรฐานของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ใช้ในการยื่นคำร้องหรือแจ้งข้อมูลต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับบริษัทจำกัด โดยเอกสารแต่ละแบบจะมีชื่อเฉพาะ เช่น แบบ บอจ.1, บอจ.3, บอจ.5 ซึ่งแสดงถึงประเภทของข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินกิจการของบริษัท

เอกสารจดทะเบียนบริษัทจะต้องมีการใช้แบบ บอจ. หลายรายการประกอบกัน โดยเฉพาะในขั้นตอนการจัดตั้งบริษัท ซึ่งถือเป็นขั้นตอนเริ่มต้นที่ต้องมีความละเอียดรอบคอบ

แบบ บอจ. ที่ใช้บ่อยในการจดทะเบียนบริษัท

1. แบบ บอจ.1 — แบบคำขอจดทะเบียนบริษัท

เป็นเอกสารหลักที่ใช้ในการยื่นคำขอจัดตั้งบริษัทต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ภายในแบบฟอร์มจะต้องระบุรายละเอียดสำคัญ เช่น ชื่อบริษัท ที่ตั้งสำนักงาน วัตถุประสงค์ ทุนจดทะเบียน รายชื่อกรรมการ ฯลฯ

เอกสารนี้ต้องมีลายเซ็นของผู้ขอจดทะเบียน (ซึ่งมักเป็นกรรมการบริษัท) และต้องแนบเอกสารประกอบอื่น ๆ เช่น หนังสือบริคณห์สนธิ และแบบ บอจ.3

2. แบบ บอจ.2 — รายชื่อกรรมการ

แสดงรายชื่อและรายละเอียดของกรรมการบริษัท เช่น ชื่อ-สกุล สัญชาติ ที่อยู่ อำนาจในการลงนาม และอายุของแต่ละคน ข้อมูลในแบบ บอจ.2 มีความสำคัญในการตรวจสอบอำนาจของกรรมการ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการผูกพันทางกฎหมายของบริษัท เช่น การเซ็นเอกสาร การทำสัญญา หรือการเปิดบัญชีธนาคาร

3. แบบ บอจ.3 — แบบแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับที่ตั้งสำนักงาน

ใช้ระบุสถานที่ตั้งของสำนักงานใหญ่และสาขา (ถ้ามี) ซึ่งต้องตรงกับความเป็นจริง เพราะมีผลต่อการติดต่อ การตรวจสอบ การส่งหนังสือราชการ รวมถึงภาระภาษีในพื้นที่เขตนั้น ๆ ด้วย

4. แบบ บอจ.5 — แบบแสดงรายชื่อผู้ถือหุ้น

เอกสารนี้ใช้แสดงรายชื่อผู้ถือหุ้น ณ วันประชุมใหญ่ของบริษัท โดยจะต้องมีการยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลง หรืออย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง (ภายใน 14 วันหลังการประชุมใหญ่สามัญประจำปี) รายชื่อผู้ถือหุ้นใน บอจ.5 จะถูกใช้ตรวจสอบโครงสร้างผู้ถือหุ้น ความเป็นนิติบุคคลไทยหรือต่างชาติ และสัดส่วนการถือหุ้นในการคำนวณสิทธิ์ต่าง ๆ

ความสำคัญของแบบ บอจ. ในการทำธุรกิจ

เอกสารแบบ บอจ. มีความสำคัญในหลายด้าน เช่น:

  1. ด้านกฎหมาย — เป็นหลักฐานทางกฎหมายว่าองค์กรได้ดำเนินการจดทะเบียนตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด

  2. ด้านบัญชีและภาษี — ข้อมูลในแบบ บอจ. ถูกใช้ในการยื่นภาษี เปิดบัญชีบริษัท หรือขอใบอนุญาตทางธุรกิจ

  3. ด้านความน่าเชื่อถือ — แบบ บอจ. เป็นส่วนหนึ่งของเอกสารที่คู่ค้าและธนาคารใช้พิจารณาความน่าเชื่อถือของบริษัท

  4. ด้านความโปร่งใส — ช่วยให้รัฐและประชาชนสามารถตรวจสอบข้อมูลของบริษัทได้ตามระบบ DBD DataWarehouse

ข้อควรระวังเกี่ยวกับแบบ บอจ.

  • เอกสารแต่ละแบบควรกรอกข้อมูลให้ถูกต้องและตรงกันทั้งหมด
  • หากมีการเปลี่ยนแปลงใด ๆ เช่น เปลี่ยนกรรมการ ย้ายที่ตั้ง หรือเปลี่ยนผู้ถือหุ้น ต้องยื่นเอกสารแบบ บอจ. ที่เกี่ยวข้องภายในระยะเวลาที่กำหนด
  • หากละเลยการยื่นหรือยื่นล่าช้า อาจถูกปรับหรือมีผลกระทบต่อสถานะทางกฎหมายของบริษัท

สรุป

แบบ บอจ. เป็นเอกสารที่มีบทบาทสำคัญในการจัดตั้งและดำเนินธุรกิจในรูปแบบบริษัทจำกัดในประเทศไทย ตั้งแต่ขั้นตอนการเริ่มต้นจดทะเบียน ไปจนถึงการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นตลอดอายุของบริษัท การรู้จักเอกสารแต่ละแบบ รวมถึงความสำคัญและวิธีใช้งานอย่างถูกต้อง จะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างมั่นคง ถูกต้องตามกฎหมาย และสร้างความน่าเชื่อถือในสายตาของลูกค้า คู่ค้า และหน่วยงานราชการ

สำหรับผู้ที่เริ่มต้นธุรกิจ หากรู้จักแบบ บอจ. และเตรียมเอกสารให้ครบถ้วนตั้งแต่ต้น ก็เปรียบเสมือนการวางรากฐานที่มั่นคงให้กับองค์กรในระยะยาว

ให้ทีม GreenPro KSP รับจดทะเบียนบริษัทให้คุณ

คำถามที่พบบ่อย

บอจ.5 คือ อะไร?

บอจ.5 คือ แบบสำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น เอกสารที่บริษัทจำกัดทุกแห่งต้องจัดทำและยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า แสดงรายชื่อผู้ถือหุ้นทั้งหมดของบริษัท ณ ปัจจุบัน พร้อมจำนวนหุ้นและสัดส่วนที่แต่ละคนถือครอง

ต้องยื่นบอจ.5 เมื่อไหร่?

ตามกฎหมายต้องยื่นภายใน 14 วันหลังวันประชุมสามัญผู้ถือหุ้นประจำปี และต้องยื่นใหม่ทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลงผู้ถือหุ้น เช่น ซื้อ-ขายหุ้น โอนหุ้น หรือเพิ่ม-ลดจำนวนผู้ถือหุ้น

ใครเป็นคนต้องยื่นบอจ.5?

กรรมการผู้มีอำนาจของบริษัทเป็นผู้รับผิดชอบยื่น หรือมอบอำนาจให้นักบัญชี/ที่ปรึกษาที่ดูแลงานจดทะเบียนดำเนินการแทนได้

ไม่ยื่นบอจ.5 ตามกำหนดมีผลอย่างไร?

บริษัทอาจถูกเปรียบเทียบปรับจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า และหากปล่อยไว้นานอาจกระทบตอนต้องใช้เอกสารยืนยันโครงสร้างผู้ถือหุ้นในธุรกรรมอื่น เช่น ขอสินเชื่อ หรือยื่นวีซ่าทำงานให้ผู้ถือหุ้นต่างชาติ

บอจ.5 ต่างจากบอจ.ฟอร์มอื่นอย่างไร (บอจ.1, บอจ.2)?

บอจ.แต่ละเลขใช้คนละจุดประสงค์ในกระบวนการจดทะเบียนบริษัท เช่น บอจ.1 ใช้ตอนขอจดชื่อ/จัดตั้งบริษัท บอจ.2 คือหนังสือบริคณห์สนธิ ส่วนบอจ.5 ใช้เฉพาะเรื่องบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นหลังจดทะเบียนแล้วเท่านั้น

ยื่นบอจ.5 ออนไลน์ได้ไหม?

กรมพัฒนาธุรกิจการค้ารองรับการยื่นบางบริการผ่านระบบออนไลน์ แนะนำเช็คกับสำนักงานบัญชีหรือ DBD โดยตรงว่าบอจ.5 ของบริษัทยื่นออนไลน์ได้หรือต้องยื่นที่สำนักงานเขต/จังหวัด

แชร์บทความนี้:


ผู้เขียน

Picture of เก่งบัญชี ภาษีบรรเทา
เก่งบัญชี ภาษีบรรเทา
ผู้เชี่ยวชาญด้านบัญชีและภาษี ประสบการณ์กว่า 30 ปี ครอบคลุมทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคลมากกว่า 400 บริษัท และเป็นผู้ตรวจสอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ปัจจุบันดำรงตำแหน่งกรรมการผู้จัดการ บริษัท กรีนโปร เคเอสพี แอคเคาท์ติ้ง จำกัด