บริษัทกับห้างหุ้นส่วนต่างกันอย่างไร ? ควรเลือกอย่างไรดี

สำหรับคนที่เป็นมือใหม่ทำธุรกิจส่วนตัว การจดทะเบียนตามกฎหมายเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรละเลยอย่างยิ่ง แต่หลายคนยังลังเลระหว่างการจดทะเบียนบริษัทจำกัดหรือห้างหุ้นส่วนจำกัด ซึ่งทั้งสองแบบมีรายละเอียดที่แตกต่างกันพอสมควร 

บริษัทจำกัด เหมาะกับธุรกิจที่มีแผนขยายตัวในอนาคต

บริษัทจำกัด (Private Limited Company) คือ นิติบุคคลที่แยกออกจากเจ้าของอย่างชัดเจน มีสถานะทางกฎหมายเป็นบุคคลใหม่ตามกฏหมายแพ่งและพาณิชย์ ต้องจัดตั้งและจดทะเบียนตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป กำไรที่ได้รับต้องแบ่งให้ผู้ถือหุ้นตามเปอร์เซ็นต์ เหมาะกับธุรกิจที่ต้องการความน่าเชื่อถือสูง มีแผนขยายกิจการในอนาคต 

 ประเภทของบริษัทจำกัด

• บริษัทเอกชนจำกัด ต้องมีผู้ถือหุ้นขั้นต่ำ 2 คนขึ้นไป หากต้องการระดมทุนสามารถทำผ่านผู้ถือหุ้นเดิมหรือนักลงทุนส่วนตัว โดยสามารถขายหุ้นให้บุคคลภายนอกได้ไม่เกิน 35 ราย และไม่สามารถเสนอขายหุ้นให้แก่ประชาชนทั่วไปได้ และไม่จำเป็นต้องเปิดเผยข้อมูลทางการเงินต่อสาธารณะ
• บริษัทมหาชนจำกัด ต้องมีผู้ถือหุ้นขั้นต่ำ 15 คนขึ้นไป สามารถระดมทุนผ่านการเสนอขายหุ้นให้แก่สาธารณะผ่านตลาดหลักทรัพย์ และต้องปฏิบัติตามข้อกำหนด นอกจากนี้ ต้องเปิดเผยข้อมูลทางการเงินและผลการดำเนินงานเป็นประจำ 

 ข้อดีของบริษัทจำกัด

• มีความน่าเชื่อถือสูง ทำให้สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้ง่าย เช่น ขอสินเชื่อธนาคาร หรือดึงดูดนักลงทุนหน้าใหม่ได้
• แยกทรัพย์สินส่วนตัวออกจากธุรกิจ ผู้ถือหุ้นจะรับผิดชอบตามมูลค่าหุ้นที่ถือ
• สามารถเติบโตและมีระบบการบริหารจัดการที่ชัดเจน รองรับการจ้างพนักงาน การวางระบบบัญชีที่โปร่งใส และการขยายสาขาในอนาคต

ข้อเสียของบริษัทจำกัด

• มีค่าใช้จ่ายในการจัดตั้งและดำเนินงานสูง เช่น ค่าธรรมเนียมรายปี ค่าทำบัญชี ค่าตรวจสอบบัญชี
• มีกฎระเบียบข้อบังคับทางกฎหมายมากกว่าห้างหุ้นส่วน ต้องมีการประชุมผู้ถือหุ้น การยื่นเอกสารต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า และอื่น ๆ เป็นประจำ

ห้างหุ้นส่วน เหมาะกับธุรกิจขนาดเล็กหรือครอบครัว

ห้างหุ้นส่วน (Partnership) คือ ธุรกิจที่ดำเนินการโดยบุคคลตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ใช้เงินเริ่มต้นธุรกิจน้อย มีการแบ่งสัดส่วนรายได้ตามที่ตกลงกันไว้ การลงทุนสามารถเป็นไปได้ทั้งเงิน ทรัพย์สิน หรือแรงงาน 

 ประเภทของห้างหุ้นส่วน

• กิจการห้างหุ้นส่วนสามัญ เป็นธุรกิจที่ต้องมีบุคคลจดทะเบียนตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ทุกคนเป็นหุ้นส่วนแบบไม่จำกัดความรับผิด ต้องรับผิดชอบหนี้สินที่เกิดขึ้นทั้งหมด รวมถึงทรัพย์สินส่วนตัว มีสถานะเป็นได้ทั้งไม่เป็นนิติบุคคลและเป็นนิติบุคคล (ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล) แบ่งสัดส่วนกำไรและขาดทุนตามที่ตกลงไว้ในสัญญา 
• กิจการห้างหุ้นส่วนจำกัด เป็นธุรกิจที่มีหุ้นส่วนตั้งแต่ 2 คนขึ้นไปเช่นเดียวกัน โดยมีทั้งหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิด ที่ต้องรับผิดชอบหนี้แบบไม่จำกัดจำนวนอย่างน้อย 1 คน และหุ้นส่วนจำกัดความรับผิด ที่จะรับผิดชอบหนี้เท่ากับจำนวนเงินที่ลงทุนเท่านั้น โดยห้างหุ้นส่วนจำกัดจะต้องจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลเสมอ และหากไม่ได้ระบุไว้ในสัญญาจะแบ่งกำไรและขาดทุนตามสัดส่วนการลงทุน

ข้อดีของห้างหุ้นส่วน

• จดทะเบียนง่ายและมีค่าใช้จ่ายต่ำ เหมาะกับผู้เริ่มต้นธุรกิจ
• เหมาะกับธุรกิจขนาดเล็กหรือครอบครัว บริหารจัดการง่าย ไม่มีโครงสร้างที่ซับซ้อน
• บริหารงานได้ยืดหยุ่น ไม่ต้องมีการประชุมผู้ถือหุ้นหรือยื่นเอกสารเหมือนกับบริษัทจำกัด

ข้อเสียของห้างหุ้นส่วน 

• รับผิดชอบไม่จำกัด หุ้นส่วนบางรายต้องรับผิดชอบหนี้สินทั้งจำนวน หากธุรกิจล้มเหลว
• ความน่าเชื่อถือน้อยกว่าบริษัท อาจมีข้อจำกัดในการเข้าถึงแหล่งเงินทุน และภาพลักษณ์ในสายตาคู่ค้า

เปรียบเทียบบริษัทกับห้างหุ้นส่วนแตกต่างกันอย่างไร ?

ลักษณะ	บริษัทจำกัด	ห้างหุ้นส่วน
จำนวนผู้ร่วมก่อตั้ง	ขั้นต่ำ 2 คน	ขั้นต่ำ 2 คน
ความน่าเชื่อถือ	สูง	ปานกลาง
ความรับผิดชอบ	จำกัดตามมูลค่าหุ้น	มีทั้งจำกัดตามมูลค่าเงินที่ลงทุน และรับผิดชอบไม่จำกัด
การบริหารจัดการ	มีระบบ	ยืดหยุ่นกว่า
เหมาะกับธุรกิจประเภท	ขนาดกลางถึงใหญ่	ขนาดเล็ก ครอบครัว

ห้างหุ้นส่วนกับบริษัทเสียภาษีต่างกันอย่างไร ? 

นอกจากประเด็นที่กล่าวมาแล้ว ผู้ประกอบการหลายคนอาจจะกังวลเรื่องของโครงสร้างภาษี ซึ่งบริษัทและห้างหุ้นส่วนมีความแตกต่างกัน 

• บริษัทจำกัด เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในอัตรา 15-20% หากมีการปันผลให้ผู้ถือหุ้นจะต้องเสียภาษีหัก ณ ที่จ่าย และต้องมีผู้สอบบัญชีได้รับอนุญาตตรวจสอบบัญชีทุกปี 
• ห้างหุ้นส่วน หากเป็นห้างหุ้นส่วนจำกัดเสียภาษีในฐานะนิติบุคคล อัตรา 15-20% แต่หากว่าเป็นห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียน จะเสียภาษีในฐานะบุคคลธรรมดา และต้องรับภาระภาษีซ้อน (แบบหน่วยภาษีแยก) โดยต้องยื่นภาษีในนามองค์กร และต้องรวมเงินได้เข้าคำนวณภาษีส่วนบุคคลอีกครั้ง 

เลือกจดทะเบียนแบบไหนดี ขึ้นอยู่กับอะไร ?  

ที่จริงแล้ว การเลือกจดทะเบียนเป็นบริษัทจำกัด หรือว่าห้างหุ้นส่วนไม่มีกฎตายตัว แต่โดยส่วนมากจะพิจารณาจากปัจจัยดังต่อไปนี้ 

• ขนาดและเป้าหมายของธุรกิจ หากวางแผนเติบโต ควรเลือกบริษัทจำกัดเพื่อรองรับการขยายตัว
• งบประมาณและต้นทุนเริ่มต้น หากมีทุนจำกัดอาจเริ่มต้นจากห้างหุ้นส่วนจำกัดได้ เพราะใช้เงินทุนเริ่มต้นน้อยกว่า
• ระดับความเสี่ยง ธุรกิจที่มีความเสี่ยงสูงควรเลือกโครงสร้างที่จำกัดความรับผิด จะได้ไม่ต้องนำทรัพย์สินส่วนตัวมาใช้หนี้
• ความต้องการด้านภาพลักษณ์และเครดิต บริษัทจำกัดมีความน่าเชื่อถือมากกว่าในการทำธุรกิจกับองค์กรใหญ่

สำหรับผู้ที่กำลังจะจดทะเบียนบริษัท เพื่อประกอบกิจการ แต่ไม่รู้ว่าต้องเริ่มต้นอย่างไร และมีขั้นตอนอย่างไรบ้าง ไม่ต้องกังวลใจ ขอแนะนำ Greenpro KSP Group ผู้ให้บริการที่ปรึกษาธุรกิจครบวงจร ครอบคลุมทั้งการจดทะเบียนธุรกิจ ทำบัญชี ตรวจสอบบัญชี และวางแผนภาษี ด้วยประสบการณ์กว่า 28 ปี 

สนใจรับบริการหรือต้องการสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่ 

โทร: 094-864-9799

LINE ID: @greenproksp

E-mail: info.th@greenproksp.com 

ข้อมูลอ้างอิง

1. ห้างหุ้นส่วน คืออะไร? รวมทุกสิ่งที่ต้องรู้ก่อนจดทะเบียนห้างหุ้นส่วน. สืบค้นเมื่อวันที่ 24 เมษายน 2568 จาก https://krungthai.com/th/financial-partner/learn-financial/2135