เจาะลึกเอกสารที่ต้องใช้สำหรับการขอใบอนุญาตขายสุรา

เอกสารที่ต้องใช้สำหรับการขอใบอนุญาตขายสุรา

การจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เช่น สุรา เบียร์ ไวน์ หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ชนิดต่าง ๆ เป็นกิจกรรมทางธุรกิจที่อยู่ภายใต้การควบคุมของกฎหมายอย่างเข้มงวด ผู้ที่ประสงค์จะขายสุราจำเป็นต้องมี “ใบอนุญาตขายสุรา” อย่างถูกต้องตามกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นการขายในร้านอาหาร ร้านสะดวกซื้อ ผับบาร์ หรือแม้กระทั่งร้านค้าชุมชนก็ตาม

หลายคนเข้าใจผิดว่าการขายเบียร์กระป๋องหรือไวน์ขวดในร้านอาหารเล็ก ๆ นั้นไม่จำเป็นต้องขออนุญาต หรือมองว่าเป็นเรื่องไกลตัว แต่ในความเป็นจริง การจำหน่ายแอลกอฮอล์ทุกชนิด ล้วนอยู่ภายใต้กฎหมาย พระราชบัญญัติสุรา พ.ศ. 2493 และ พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 ซึ่งระบุไว้ชัดเจนว่าผู้จำหน่ายต้องมี “ใบอนุญาตขายสุรา” หากไม่มีถือว่าผิดกฎหมาย และมีโทษทั้งจำและปรับ

ประเภทของใบอนุญาตขายสุราในประเทศไทย

ใบอนุญาตขายสุราไม่ได้มีแบบเดียว แต่แบ่งออกตามลักษณะของสถานที่จำหน่าย ดังนี้

1. ใบอนุญาตขายสุราประเภทที่ 1 – ขายแบบปลีก (Retail)

• สำหรับร้านค้าทั่วไป ร้านอาหาร ร้านสะดวกซื้อ อนุญาตให้จำหน่ายสุราสำเร็จรูปในบรรจุภัณฑ์ปิดสนิทและห้ามดื่มในสถานที่ขาย (ยกเว้นกรณีร้านอาหารที่มีใบอนุญาตเพิ่มเติม)

2. ใบอนุญาตขายสุราประเภทที่ 2 – ขายแบบขายส่ง (Wholesale)

• สำหรับผู้ค้าส่ง จำหน่ายให้กับผู้ประกอบการรายอื่น เหมาะกับกิจการโรงงาน ผู้นำเข้า หรือตัวแทนจำหน่าย

3. ใบอนุญาตขายสุราประเภทที่ 3 – ขายในสถานที่บริโภค (On Premise)

• สำหรับร้านอาหาร ผับ บาร์ โรงแรม ลูกค้าสามารถดื่มภายในร้านได้โดยชอบด้วยกฎหมาย

4. ใบอนุญาตขายสุราประเภทที่ 4 – สำหรับจำหน่ายในงานหรือโอกาสเฉพาะ

• เช่น งานเทศกาล งานออกร้าน ต้องได้รับใบอนุญาตชั่วคราว

หน่วยงานที่รับผิดชอบ

การขอใบอนุญาตขายสุราและเบียร์ จะขึ้นกับประเภทของกิจการและที่ตั้งของร้าน ดังนี้:

• ในเขตกรุงเทพมหานคร → ติดต่อสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพ
• ต่างจังหวัด → ติดต่อสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่/อำเภอ

เอกสารที่ต้องใช้สำหรับการขอใบอนุญาตขายสุราในกรณีนิติบุคคล 

1. สำเนาหนังสือรับรองบริษัทของผู้ขออนุญาต กระทรวงพาณิชย์รับรองไม่เกิน 6 เดือน 
2. สำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านของกรรมการผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคล ผู้ขออนุญาต 
3. สำเนาทะเบียนบ้านของสถานที่จำหน่ายสุรา หน้าที่แสดงชื่อผู้มีสถานะเจ้าบ้าน 
4. สำเนาสัญญาเช่า หรือหนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่จำหน่ายสุรา 
5. สำเนาหนังสือรับรองนิติบุคคลฝ่ายผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นนิติบุคคล) 
6. สำเนาบัตรประชาชนผู้มีอำนาจกระทำการแทนฝ่ายผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นนิติบุคคล) 
7. สำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นบุคคลธรรมดา) 
8. แผนที่ตั้งร้านที่จำหน่ายสุรา

เอกสารที่ต้องใช้สำหรับการขอใบอนุญาตขายสุราในกรณีบุคคลธรรมดา

1. สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน และสำเนาทะเบียนบ้านผู้ยื่นคำขออนุญาต 
2. สำเนาทะเบียนบ้านของสถานที่ที่จะจำหน่ายสุรา หน้าที่แสดงชื่อผู้มีสถานะเจ้าบ้าน 
3. สำเนาสัญญาเช่า หรือหนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่จำหน่ายสุรา 
4. สำเนาหนังสือรับรองนิติบุคคลฝ่ายผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นนิติบุคคล) 
5. สำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านผู้มีอำนาจกระทำการแทนฝ่ายผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความ ยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นนิติบุคคล) 
6. สำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีผู้ให้เช่าหรือผู้ให้ความยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นบุคคลธรรมดา) 
7. แผนที่ตั้งร้านที่จำหน่ายสุรา

ขั้นตอนการดำเนินการ

1. ทำแบบฟอร์มและเตรียมเอกสารสำหรับการขอใบอนุญาตขายสุรา
2. ไปยื่นคำขอกับสำนักงานสรรพสามิตที่สถานประกอบการตั้งอยู่ ใช้ระยะเวลา 1-2 วัน นับจากวันที่ได้รับเอกสารครบถ้วนและถูกต้อง
3. เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเอกสาร และลงพื้นที่ตรวจสอบสถานที่จริง
4. หากผ่านเกณฑ์ จะได้รับใบอนุญาตพร้อมชำระค่าธรรมเนียม
5. แสดงใบอนุญาตในที่สถานประกอบการ ให้มองเห็นชัดเจน

ข้อควรรู้เพิ่มเติม

• ร้านอาหารที่ “เสิร์ฟเบียร์” แม้ไม่ขายเป็นขวด ก็ต้องมีใบอนุญาต
• การขายเบียร์สด/เบียร์ถัง ต้องระบุในแบบคำขออย่างชัดเจน
• การขายในช่วงเวลาต้องห้าม เช่น 14.00 – 17.00 น. ถือว่าผิดกฎหมาย แม้จะมีใบอนุญาต
• ห้ามจำหน่ายให้เด็กอายุต่ำกว่า 20 ปี โดยเด็ดขาด

สรุป

การขายสุราไม่ใช่เรื่องเล็ก ๆ ที่ผู้ประกอบการจะทำได้ตามใจ เพราะจะต้องมีใบอนุญาตอย่างถูกต้องทุกกรณี ไม่ว่าจะเป็นร้านค้าเล็กหรือใหญ่ ร้านในเมืองหรือต่างจังหวัด การเตรียมเอกสารให้พร้อมและปฏิบัติตามขั้นตอนที่ถูกต้อง จะช่วยให้คุณดำเนินธุรกิจได้อย่างสบายใจและปลอดภัยจากปัญหาทางกฎหมาย

ผู้ประกอบการจำนวนมากมองข้ามจุดนี้ไป จนกระทั่งวันหนึ่งมีเจ้าหน้าที่มาตรวจพบและต้องเสียค่าปรับโดยไม่จำเป็น หากคุณเป็นหนึ่งในผู้เริ่มต้นธุรกิจร้านอาหาร ร้านขายของชำ หรือวางแผนขายเบียร์ในกิจกรรมต่าง ๆ บทความนี้คือคู่มือที่คุณควรอ่านให้จบก่อนลงมือขายจริง