โอนย้ายทรัพย์สินระหว่างบริษัทในเครือต้องจดทะเบียนอะไรบ้าง?

การโอนย้ายทรัพย์สินระหว่างบริษัทในเครือ ต้องจดทะเบียนอะไรบ้าง?

การขยายธุรกิจนิยมใช้โครงสร้างแบบ “บริษัทในเครือ” หรือ “กลุ่มบริษัท” การโอนย้ายทรัพย์สินระหว่างบริษัทจึงเป็นเรื่องปกติ เช่น

• บริษัทแม่โอนรถยนต์ให้บริษัทลูกใช้
• บริษัทในเครือโอนสิทธิการเช่าโรงงานให้กัน
• ย้ายเครื่องจักรหรืออุปกรณ์สำนักงานไปใช้งานร่วมกัน

แม้จะเป็นกลุ่มบริษัทเดียวกัน แต่การโอนทรัพย์สินก็ถือเป็น “ธุรกรรมที่มีผลทางกฎหมายและภาษี” ซึ่งหากไม่ดำเนินการให้ถูกต้อง อาจถูกเรียกตรวจย้อนหลัง และมีผลกระทบต่อภาษีหรือการบริหารงบการเงิน

เข้าใจก่อนว่า “การโอนย้ายทรัพย์สิน” คืออะไร?

การโอนย้ายทรัพย์สิน หมายถึงการเปลี่ยนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้จากบริษัทหนึ่งไปยังอีกบริษัทหนึ่ง โดยอาจเป็นการ

• โอนขาย
• โอนให้เปล่า
• โอนตามราคาประเมินบัญชี
• โอนเพื่อการปรับโครงสร้างธุรกิจ

ไม่ว่าจะเป็นการโอนด้วยรูปแบบใด ต้องมีการดำเนินเอกสารตามกฎหมาย และส่งผลต่อการลงบัญชีและภาษี

ประเภททรัพย์สินที่พบในการโอนระหว่างบริษัทในเครือ

ประเภท	ตัวอย่าง
🔹 สินทรัพย์ถาวร	อาคาร, เครื่องจักร, คอมพิวเตอร์
🔹 ทรัพย์สินทะเบียน	รถยนต์, รถบรรทุก, เครื่องจักรหนัก
🔹 สิทธิการเช่า	เช่าโรงงาน, ที่ดิน, พื้นที่ออฟฟิศ
🔹 ทรัพย์สินไม่มีตัวตน	ซอฟต์แวร์, เครื่องหมายการค้า
🔹 สินค้าคงคลัง	วัตถุดิบ, ผลิตภัณฑ์, สินค้าในสต๊อก

ต้องจดทะเบียนอะไรบ้าง? (แยกตามประเภททรัพย์สิน)

1. สินทรัพย์ถาวร (ที่ไม่ต้องจดทะเบียนภายนอก เช่น คอมพิวเตอร์ โต๊ะ เก้าอี้)

• ต้องทำ เอกสารโอน/ขายทรัพย์สินระหว่างบริษัท
• ออกใบกำกับภาษี (ถ้ามี VAT)
• ลงบัญชีฝ่ายรับเป็น “สินทรัพย์รับโอน”
• ฝ่ายโอนต้อง “ตัดบัญชีสินทรัพย์” และรับรู้กำไร/ขาดทุนจากการโอน

2. รถยนต์ รถบรรทุก เครื่องจักรหนัก

• จดทะเบียนการโอนกรรมสิทธิ์ที่ กรมการขนส่งทางบก หรือหน่วยงานที่ดูแลทะเบียน
• ใช้เอกสารประกอบ:
  • สำเนาหนังสือรับรองบริษัท
  • บัตรประชาชนกรรมการผู้มีอำนาจ
  • สำเนาทะเบียนรถ
  • ใบเสร็จการซื้อขายหรือใบกำกับภาษี

หากไม่โอนทะเบียน กฎหมายยังถือว่ารถเป็นของบริษัทเดิม และมีผลต่อภาษี-ความรับผิดชอบ

3. สิทธิการเช่า อาคาร ที่ดิน โรงงาน

• ต้องทำ หนังสือโอนสิทธิการเช่า พร้อมแนบสัญญาเดิมและบันทึกแนบท้าย
• แจ้งผู้ให้เช่ารับทราบ
• อาจมีค่าอากรแสตมป์กรณีมีผลเชิงพาณิชย์

4. อสังหาริมทรัพย์ (ที่ดิน สิ่งปลูกสร้าง)

• ต้องโอนที่ กรมที่ดิน พร้อมจ่ายค่าธรรมเนียม ภาษีธุรกิจเฉพาะ และภาษีหัก ณ ที่จ่าย
• เอกสารประกอบ:
  • โฉนดที่ดิน
  • หนังสือรับรองบริษัททั้งสองฝ่าย
  • บันทึกประชุมอนุมัติการโอน
  • แบบ ภ.ง.ด. และใบเสร็จชำระภาษี

5. ทรัพย์สินไม่มีตัวตน (ลิขสิทธิ์, เครื่องหมายการค้า)

• โอนโดยทำ หนังสือโอนสิทธิ
• จดทะเบียนการเปลี่ยนชื่อเจ้าของกับ กรมทรัพย์สินทางปัญญา (ถ้ามีการจดสิทธิบัตร/เครื่องหมายการค้า)
• ต้องประเมินมูลค่าเพื่อคำนวณภาษีที่เกี่ยวข้อง

ผลกระทบทางภาษี

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)

• หากทรัพย์สินที่โอนเป็นสินทรัพย์ที่เคยมี VAT (เช่น รถยนต์, เครื่องจักร) ต้องออกใบกำกับภาษี
• บริษัทผู้รับสามารถใช้ VAT นี้เป็น ภาษีซื้อ

ภาษีเงินได้นิติบุคคล

• กำไรจากการโอนถือเป็นรายได้ของฝ่ายโอน
• หากโอนให้เปล่า ฝ่ายโอนอาจต้องถือว่าขาดทุนจากการโอน ซึ่งอาจถูกสรรพากรตั้งข้อสงสัยเรื่องเจตนา “หนีภาษี”

ภาษีธุรกิจเฉพาะ / อากรแสตมป์

• โอนอสังหาริมทรัพย์ = ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ
• ทำหนังสือโอนสิทธิ์ = ต้องติดอากรแสตมป์ (0.1% ของมูลค่า)

ข้อแนะนำ: ควรประเมินมูลค่าทรัพย์สินตามราคาตลาดหรือราคาประเมินบัญชี พร้อมแนบรายงานตรวจสอบภายในหรือที่ปรึกษาภาษี

ต้องแจ้งหน่วยงานใดบ้าง?

หน่วยงาน	กรณีต้องแจ้ง
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD)	หากมีการเปลี่ยนแปลงสินทรัพย์หลักของกิจการ หรือสถานที่ประกอบการ
กรมสรรพากร	กรณีมีการออกใบกำกับภาษี การหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือคำนวณภาษีเงินได้
กรมที่ดิน	สำหรับการโอนอสังหาริมทรัพย์
กรมขนส่งทางบก	โอนทะเบียนรถ
กรมทรัพย์สินทางปัญญา	โอนสิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า

ข้อควรระวังและคำแนะนำ

• หลีกเลี่ยงการโอนแบบ “ให้เปล่า” เพราะอาจถูกตีความว่าเป็นการเบียดบังผลประโยชน์ผู้ถือหุ้น
• ใช้ราคาตลาดที่มีที่มาชัดเจน และให้กรรมการทั้งสองบริษัทอนุมัติการโอน
• ควรมีการประเมินมูลค่าทรัพย์สิน และบันทึกบัญชีอย่างถูกต้อง
• เก็บสำเนาเอกสารการโอนทั้งหมดอย่างน้อย 5 ปี เพื่อประกอบการตรวจสอบย้อนหลัง

สรุปโอนย้ายทรัพย์สินระหว่างบริษัทในเครือ ไม่ใช่แค่โยกของ

การโอนย้ายทรัพย์สินระหว่างบริษัทในเครือแม้ดูเหมือนเรื่อง “ภายใน” แต่ในทางกฎหมายและภาษี ถือว่าเป็น ธุรกรรมที่มีผลสมบูรณ์เต็มรูปแบบ ไม่ต่างจากการซื้อขายกับบุคคลภายนอก

หากดำเนินการผิดพลาด อาจถูกเรียกเก็บภาษีย้อนหลัง ค่าปรับ หรือเสียความน่าเชื่อถือทางบัญชี