อาชีพต้องห้ามต่างด้าว 40 อาชีพ และโทษนายจ้างที่ฝ่าฝืน

คำตอบสั้นที่สุดคือ อาชีพต้องห้ามต่างด้าว คืออาชีพที่กฎหมายสงวนไว้ให้คนไทยเท่านั้น รวม 40 อาชีพ แบ่งเป็น 4 บัญชี ตามพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2561 บางอาชีพห้ามเด็ดขาดทุกกรณี บางอาชีพทำได้เฉพาะเมื่อมีนายจ้างหรือมีข้อตกลงระหว่างประเทศรองรับ

เรื่องนี้สำคัญกับนายจ้างมากกว่าที่คิด เพราะถ้าจ้างคนต่างด้าวทำอาชีพต้องห้าม นายจ้างมีความผิดด้วย ไม่ใช่ลูกจ้างรับผิดฝ่ายเดียว และมีโทษปรับสูงสุดถึง 1 แสนบาทต่อคนต่างด้าวหนึ่งคน หน้านี้สรุปให้ครบทั้ง 40 อาชีพ ข้อยกเว้นผ่อนผัน 3 สัญชาติ และบทลงโทษทั้งสองฝ่าย

เปิดลิสต์ 40 อาชีพต้องห้ามสำหรับแรงงานต่างด้าว

การเข้าใจข้อจำกัดเกี่ยวกับอาชีพที่คนต่างด้าวห้ามทำถือเป็นสิ่งที่ผู้ประกอบการทุกคนควรรู้ก่อนหลวมตัวจ้างแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมาย เพราะไม่เพียงแต่เพื่อให้การดำเนินธุรกิจเป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมาย แต่ยังช่วยลดความเสี่ยงจากการถูกลงโทษที่อาจกระทบต่อชื่อเสียงและสถานะขององค์กรอีกด้วย

โดยพระราชกำหนดการบริหารจัดการ การทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 แก้ไขเพิ่มเติมจากพระราชกำหนดการบริหารจัดการ การทำงานของคนต่างด้าว (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2561 ที่ได้ระบุอาชีพสงวนสำหรับคนไทยและเงื่อนไขเอาไว้ 40 อาชีพ 4 บัญชี ดังนี้

บัญชีที่ 1 อาชีพที่ห้ามคนต่างด้าวทำเด็ดขาด

อาชีพที่ห้ามคนต่างด้าวทำโดยเด็ดขาด หากตรวจพบถือว่ามีความผิดทุกกรณี มีทั้งหมด 27 อาชีพด้วยกัน ประกอบไปด้วยอาชีพเหล่านี้

1. งานแกะสลักไม้
2. งานขับขี่ยานยนต์ ยกเว้นงานขับรถยกหรือรถ Forklift
3. งานขายทอดตลาด
4. งานเจียระไนเพชร/พลอย
5. งานตัดผม/เสริมสวย
6. งานทอผ้าด้วยมือ
7. งานทอเสื่อ หรืองานทำเครื่องใช้ด้วยกก หวาย ฟาง ไม้ไผ่ ขนไก่ เส้นใย
8. งานทำกระดาษสาด้วยมือ
9. งานทำเครื่องเขิน
10. งานทำเครื่องดนตรีไทย
11. งานทำเครื่องถม
12. งานทำเครื่องทอง/เงิน/นาก
13. งานทำเครื่องลงหิน
14. งานทำตุ๊กตาไทย
15. งานทำบาตรพระ
16. งานทำผ้าไหมด้วยมือ
17. งานทำพระพุทธรูป
18. งานทำร่วมกระดาษ/ผ้า
19. งานนายหน้า/ตัวแทน
20. งานนวดไทย
21. งานมวนบุหรี่
22. งานมัคคุเทศก์
23. งานเร่ขายสินค้า
24. งานเรียงอักษร
25. งานสาวบิดเกลียวไหม
26. งานเลขานุการ
27. งานบริการทางกฎหมาย

บัญชีที่ 2 อาชีพที่ให้คนต่างด้าวที่มีข้อตกลงกับประเทศไทยทำเท่านั้น

สำหรับอาชีพที่กำหนดให้คนต่างด้าวทำได้ เฉพาะจากประเทศที่มีข้อตกลงระหว่างประเทศกับประเทศไทยหรือมีความผูกพันกับประเทศไทยภายใต้บทบัญญัติของกฎหมายเท่านั้น บัญชีนี้ประกอบไปด้วย 3 อาชีพ ได้แก่

1. วิชาชีพบัญชี
2. วิชาชีพสถาปัตยกรรม
3. วิชาชีพวิศวกรรม

บัญชีที่ 3 อาชีพงานฝีมือหรือกึ่งฝีมือที่ทำได้เฉพาะงานที่มีนายจ้างเท่านั้น

บัญชีที่ 3 เป็นอาชีพที่เกี่ยวกับงานฝีมือหรือกึ่งฝีมือที่คนต่างด้าวสามารถทำได้ โดยมีเงื่อนไขว่าต้องมีนายจ้างเท่านั้น โดยมี 8 อาชีพ ได้แก่

1. งานกสิกรรม
2. งานช่างก่ออิฐ/ช่างไม้/ช่างก่อสร้างอาคาร
3. งานทำที่นอน
4. งานทำรองเท้า
5. งานทำหมวก
6. งานประดิษฐ์เครื่องแต่งกาย
7. งานปั้นเครื่องดินเผา
8. งานทำมีด

บัญชีที่ 4 อาชีพงานฝีมือที่ให้คนต่างด้าวทำเฉพาะมีนายจ้างและให้เข้ามาทำงานในไทยตาม MOU

บัญชีอาชีพต้องห้ามสำหรับคนต่างด้าวบัญชีสุดท้าย เป็นอาชีพที่ทำได้เฉพาะมีนายจ้าง รวมทั้งได้รับอนุญาตให้เข้ามาในราชอาณาจักร ตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองภายใต้บันทึกข้อตกลงหรือบันทึกความเข้าใจที่รัฐบาลไทยทำไว้กับรัฐบาลต่างประเทศ 2 อาชีพ ได้แก่

1. งานกรรมกร
2. งานขายของหน้าร้าน

ข้อยกเว้นพิเศษ: มติคณะรัฐมนตรีผ่อนผันแรงงาน 3 สัญชาติ

ตามมติคณะรัฐมนตรี มีการผ่อนผันให้แรงงานต่างด้าว 3 สัญชาติ ได้แก่ พม่า ลาว และกัมพูชา สามารถทำงานในอาชีพต้องห้ามได้ 2 อาชีพ คือ:

1. งานกรรมกร
2. งานบ้าน (แม่บ้าน / คนดูแลบ้าน)

⚠️ ข้อกำหนดนี้ใช้เฉพาะแรงงาน 3 สัญชาติดังกล่าวเท่านั้น และยังคงต้องมีใบอนุญาตทำงานที่ถูกต้องตามกฎหมาย ไม่สามารถทำงานแบบผิดกฎหมายได้

บทลงโทษสำหรับผู้ที่ฝ่าฝืนกฎหมายแรงงานต่างด้าว

หากละเมิดหรือทำผิดกฎหมายแรงงานต่างด้าว จะถือเป็นความผิดนายจ้างด้วยเช่นกัน โดยหากใช้แรงงานต่างด้าวทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาต จะมีความผิดตามมาตรากฎหมาย ที่ระบุบทลงโทษไว้ ดังนี้

• นายจ้างมีโทษปรับตั้งแต่ 10,000-100,000 บาทต่อลูกจ้างต่างด้าว 1 คน หากทำความผิดซ้ำ มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับ 50,000-200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และห้ามจ้างคนงานต่างด้าวเป็นเวลา 3 ปี
• แรงงานต่างด้าวที่ทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตหรือทำอาชีพต้องห้ามตามที่กล่าวไปข้างต้น มีโทษปรับ 5,000-50,000 บาท และถูกผลักดันส่งกลับประเทศ

สำหรับชาวต่างชาติที่อยากทำธุรกิจในไทยให้ถูกกฎหมาย นอกจากต้องดูว่างานที่จะทำไม่อยู่ในรายการอาชีพต้องห้ามแล้ว ยังต้องเช็กว่าธุรกิจนั้นต้องขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (FBL)หรือไม่ Greenpro KSP Group มีทีมผู้เชี่ยวชาญประสบการณ์กว่า 30 ปี ช่วยประเมินว่าต้องขอ FBL หรือใช้ช่องทางอื่นได้ เช่น ขอหนังสือรับรอง FBC ถ้ามีบัตรส่งเสริม BOI หรือใช้สิทธิสนธิสัญญาไมตรีไทย–สหรัฐฯ และดูแลการเปิดบริษัทสำหรับนักลงทุนต่างชาติให้ถูกต้องตั้งแต่เริ่มต้น

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่

โทร: 094-864-9799
LINE ID: @greenproksp
E-mail: surapa@greenproksp.com

ข้อมูลอ้างอิง

1. กฎหมายว่าด้วยการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว. สืบค้นเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2568 จาก https://www.doe.go.th/prd/alien/law/param/site/152/cat/102/sub/0/pull/category/view/list-label
2. เปิด 40 อาชีพในไทย ห้ามจ้างคนต่างชาติ ฝ่าฝืนมีบทลงโทษ. สืบค้นเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2568 จาก https://www.prachachat.net/hilight-prachachat/news-1340606