คำตอบสั้นที่สุดคือ ส่วนต่างระหว่างยอดขายกับยอดโอนจากแพลตฟอร์มต้องเทียบเป็น 2 ขั้น คือ จากยอดขายถึงรายรับสุทธิในระบบผู้ขาย และจากระบบผู้ขายถึงเงินที่โอนเข้าบัญชีธนาคาร กิจการจึงควรส่งข้อมูล 6 ชุดของเดือนเดียวกันให้สำนักงานบัญชี ได้แก่ รายงานคำสั่งซื้อ รายงานรายรับที่แยกรายการหัก เอกสารค่าธรรมเนียม รายการคืนเงิน รายการเคลื่อนไหวของยอดเงินในระบบผู้ขาย และรายการเดินบัญชีธนาคาร
บทความนี้อธิบายองค์ประกอบของส่วนต่างที่พบบ่อย ชุดข้อมูลที่ต้องจัดเตรียมพร้อมผู้รับผิดชอบ ตัวอย่างการกระทบยอด และเรื่องที่ควรตกลงกับผู้ทำบัญชี สำหรับหลักการตัดยอดขายเมื่อเงินโอนเข้าบัญชีจากแต่ละช่องทางมีลักษณะต่างกัน อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ขายทั้งหน้าร้านและออนไลน์ แต่ยอดขายกับเงินในบัญชีไม่ตรงกัน? แก้ไขอย่างไร?
เหตุใดยอดโอนจากแพลตฟอร์มจึงต่ำกว่ายอดขาย
ยอดโอนคือเงินที่แพลตฟอร์มออนไลน์ (Marketplace) โอนเข้าบัญชีธนาคารของกิจการ ซึ่งเป็นยอดสุทธิหลังหักรายการหลายประเภท ส่วนต่างจึงเกิดขึ้นตามปกติเมื่อขายผ่านแพลตฟอร์ม แต่ผู้ทำบัญชีต้องแยกให้ได้ว่าแต่ละส่วนคือรายการใด เพราะแต่ละรายการมีวิธีบันทึกบัญชีต่างกัน ตารางต่อไปนี้สรุปองค์ประกอบที่พบบ่อย ส่วนชื่อรายการ อัตรา และรูปแบบรายงานจริงของแต่ละแพลตฟอร์ม เช่น Shopee, Lazada หรือ TikTok Shop มีความแตกต่างกัน และอาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศของผู้ให้บริการ
| องค์ประกอบของส่วนต่าง | ลักษณะโดยทั่วไป | ผลต่อการบันทึกบัญชี |
|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียมการขายหรือค่าคอมมิชชั่น | หักตามอัตราและเงื่อนไขที่แพลตฟอร์มประกาศ | ค่าใช้จ่ายในการขาย |
| ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน | หักจากยอดที่ผู้ซื้อชำระผ่านระบบของแพลตฟอร์ม | ค่าใช้จ่ายในการขาย |
| ค่าบริการโปรแกรมที่ร้านค้าสมัครเข้าร่วม | เช่น โปรแกรมส่งเสริมการขายหรือโปรแกรมด้านค่าจัดส่ง | ค่าใช้จ่ายในการขาย |
| ส่วนลดหรือคูปองที่ร้านค้าออกเอง | ลดยอดที่ร้านค้าได้รับจากคำสั่งซื้อ | ลดยอดขาย |
| การคืนสินค้าและคืนเงิน | หักจากยอดโอนในรอบที่ดำเนินการคืน | ลดยอดขายในงวดที่เกิดรายการ |
| ค่าจัดส่งส่วนที่ร้านค้ารับภาระ | หักตามเงื่อนไขค่าจัดส่งของแพลตฟอร์ม | ค่าใช้จ่ายในการขาย |
| ค่าโฆษณาที่ชำระจากยอดเงินในระบบผู้ขาย | ตัดจากยอดเงินของผู้ขายโดยตรง แทนการชำระด้วยบัตรเครดิต | ค่าโฆษณา |
| ยอดเงินที่ยังไม่ถอนออกจากระบบผู้ขาย | เงินของกิจการที่ยังพักอยู่ในระบบของแพลตฟอร์มก่อนถอนหรือก่อนถึงรอบโอน | ยอดค้างรับจากแพลตฟอร์ม |
หลักการกระทบยอด 2 ขั้น
การอธิบายส่วนต่างให้ครบต้องแยกเป็น 2 ขั้น เพราะเงินจากการขายจะเข้าสู่ยอดเงินคงเหลือของร้านค้าในระบบผู้ขาย (ส่วนของแพลตฟอร์มที่แสดงรายรับและยอดเงินคงเหลือ) ก่อนโอนเข้าบัญชีธนาคาร
- ขั้นที่ 1 จากยอดขายถึงรายรับสุทธิ: ยอดขายเต็มจำนวน หักส่วนลดที่ร้านค้าออกเอง การคืนเงิน และค่าธรรมเนียมแต่ละประเภท ต้องเท่ากับรายรับสุทธิที่แพลตฟอร์มบันทึกให้ร้านค้า
- ขั้นที่ 2 จากระบบผู้ขายถึงบัญชีธนาคาร: ยอดคงเหลือในระบบผู้ขายต้นเดือน บวกรายรับสุทธิ หักค่าโฆษณาเฉพาะส่วนที่ตัดจากยอดเงินในระบบผู้ขาย และหักเงินที่ถอนเข้าบัญชีธนาคาร ต้องเท่ากับยอดคงเหลือ ณ สิ้นเดือน ส่วนค่าโฆษณาที่ชำระด้วยบัตรเครดิตหรือโอนจากบัญชีธนาคารไม่อยู่ในขั้นนี้
ส่วนต่างที่ยังอธิบายไม่ได้หลังกระทบยอดครบทั้ง 2 ขั้น เป็นรายการที่กิจการต้องสอบถามแพลตฟอร์มหรือตรวจสอบเอกสารเพิ่มเติม สำหรับฐานภาษีมูลค่าเพิ่มของยอดขายที่ถูกหักค่าธรรมเนียมก่อนโอน ศึกษาได้ใน ขายของใน Shopee TikTok ต้องออกใบกำกับภาษีไหม?
ชุดข้อมูล 6 ชุดที่อธิบายส่วนต่าง และผู้จัดเตรียมแต่ละชุด
ผู้ทำบัญชีจะตรวจสอบส่วนต่างได้ครบเมื่อข้อมูลทั้ง 6 ชุดครอบคลุมช่วงวันที่เดียวกันและมีผู้รับผิดชอบชัดเจน ผู้รับผิดชอบในตารางต่อไปนี้เป็นเพียงตัวอย่าง
| ชุดข้อมูล | ไฟล์หรือเอกสารที่ส่ง | ผู้รับผิดชอบ (ตัวอย่าง) | วัตถุประสงค์ |
|---|---|---|---|
| 1. ยอดขายรายคำสั่งซื้อ | รายงานคำสั่งซื้อทุกสถานะของเดือน ทั้งสำเร็จ ยกเลิก และคืนสินค้า | ฝ่ายขายออนไลน์ | ยืนยันยอดขายเต็มจำนวนและส่วนลดที่ร้านค้าออกเอง |
| 2. รายรับและรายการหัก | รายงานรายรับหรือรายงานการโอนเงินที่แยกรายการหักรายคำสั่งซื้อ | ฝ่ายขายออนไลน์ / ฝ่ายการเงิน | แยกค่าธรรมเนียมแต่ละประเภทออกจากยอดขาย |
| 3. เอกสารค่าธรรมเนียมและค่าโฆษณา | ใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จค่าบริการจากแพลตฟอร์ม และหลักฐานการเติมเงินหรือชำระค่าโฆษณา | ฝ่ายการเงิน | บันทึกค่าใช้จ่ายตามประเภทพร้อมเอกสารประกอบ |
| 4. การคืนสินค้าและคืนเงิน | รายงานคำขอคืนสินค้าหรือคืนเงินที่อนุมัติแล้ว และใบลดหนี้ (กรณีออกใบกำกับภาษีไปแล้ว) | ฝ่ายบริการลูกค้า / ฝ่ายขายออนไลน์ | ปรับลดยอดขายในงวดที่เกิดรายการ |
| 5. ยอดเงินในระบบผู้ขาย | รายการเคลื่อนไหว รายการถอนเงิน และยอดคงเหลือ ณ สิ้นเดือน | ฝ่ายการเงิน | เชื่อมรายรับในระบบกับเงินที่ถอนเข้าบัญชีธนาคาร |
| 6. รายการเดินบัญชีธนาคาร | รายการเดินบัญชีของบัญชีธนาคารที่ผูกกับร้านค้าเพื่อรับเงินถอน | ฝ่ายการเงิน / เจ้าของกิจการ | ตรวจสอบว่าเงินที่ถอนจากแพลตฟอร์มเข้าบัญชีครบทุกครั้ง |
ในการส่งข้อมูลทุกเดือน กิจการควรปฏิบัติดังนี้
- จัดส่งไฟล์ต้นฉบับที่ส่งออกจากระบบของแพลตฟอร์มโดยตรง ไม่แก้ไขตัวเลขและไม่ลบคอลัมน์ก่อนส่ง
- กิจการที่มีหลายร้านค้าหรือหลายแพลตฟอร์ม ให้แยกไฟล์ตามร้านค้าและระบุชื่อร้านในชื่อไฟล์
- รายการที่ฝ่ายขายทราบสาเหตุแล้ว เช่น คำสั่งซื้อที่ถูกปรับยอด ให้แนบคำอธิบายสั้น ๆ ไปพร้อมไฟล์
ตัวอย่างสมมติ: ร้านค้า 1 ร้านบนแพลตฟอร์มออนไลน์ เดือนพฤศจิกายน
ตัวเลขในตารางเป็นตัวเลขสมมติเพื่อแสดงการกระทบยอด 2 ขั้น ไม่ใช่ข้อมูลของกิจการหรืออัตราค่าธรรมเนียมจริงของแพลตฟอร์มใด ยังไม่แยกภาษีมูลค่าเพิ่ม และกำหนดให้คำสั่งซื้อทั้งเดือนได้รับการยืนยันรายรับภายในเดือนนั้น
ในเดือนจริงอาจมียอดข้ามงวด ได้แก่ เงินรอชำระที่แพลตฟอร์มยังไม่ปล่อยเข้ายอดของผู้ขาย และเงินที่ถอนปลายเดือนซึ่งอยู่ระหว่างโอนเข้าบัญชีธนาคารในเดือนถัดไป ผู้ทำบัญชีจะแสดงยอดเหล่านี้เป็นยอดค้างรับจากแพลตฟอร์มหรือเงินระหว่างทาง แล้วตรวจกับรายการของเดือนถัดไป
| ขั้นที่ 1 จากยอดขายถึงรายรับสุทธิ | จำนวนเงิน (บาท) | ชุดข้อมูลที่ใช้ยืนยัน |
|---|---|---|
| ยอดขายตามราคาสินค้าของคำสั่งซื้อที่สำเร็จ | 300,000 | ชุดที่ 1 |
| หัก ส่วนลดที่ร้านค้าออกเอง | (9,000) | ชุดที่ 1 |
| หัก การคืนสินค้าและคืนเงิน | (6,000) | ชุดที่ 4 |
| ยอดขายสุทธิของร้านค้า | 285,000 | |
| หัก ค่าธรรมเนียมการขาย | (17,100) | ชุดที่ 2 และ 3 |
| หัก ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน | (8,550) | ชุดที่ 2 และ 3 |
| หัก ค่าบริการโปรแกรมที่ร้านค้าเข้าร่วม | (5,700) | ชุดที่ 2 และ 3 |
| หัก ค่าจัดส่งส่วนที่ร้านค้ารับภาระ | (1,650) | ชุดที่ 2 |
| รายรับสุทธิในระบบผู้ขาย | 252,000 | ชุดที่ 2 |
| ขั้นที่ 2 จากระบบผู้ขายถึงบัญชีธนาคาร | จำนวนเงิน (บาท) | ชุดข้อมูลที่ใช้ยืนยัน |
|---|---|---|
| ยอดคงเหลือในระบบผู้ขาย ณ 1 พ.ย. | 18,000 | ชุดที่ 5 |
| บวก รายรับสุทธิของเดือน | 252,000 | ชุดที่ 2 |
| หัก ค่าโฆษณาเฉพาะส่วนที่ตัดจากยอดเงินในระบบผู้ขาย | (10,000) | ชุดที่ 3 และ 5 |
| หัก เงินที่ถอนเข้าบัญชีธนาคาร | (230,000) | ชุดที่ 5 และ 6 |
| ยอดคงเหลือในระบบผู้ขาย ณ 30 พ.ย. | 30,000 | ชุดที่ 5 |
ตัวเลขในตัวอย่างนี้ชี้ให้เห็น 3 ประเด็น
- เงินโอนเข้าบัญชีธนาคาร 230,000 บาท น้อยกว่ายอดขาย 300,000 บาท เป็นจำนวน 70,000 บาท ซึ่งอธิบายได้ครบด้วยส่วนลด 9,000 บาท การคืนเงิน 6,000 บาท ค่าธรรมเนียมและค่าบริการรวม 33,000 บาท ค่าโฆษณา 10,000 บาท และยอดคงเหลือในระบบผู้ขายที่เพิ่มขึ้น 12,000 บาท
- หากบันทึกยอดขายตามเงินโอนเข้าบัญชีธนาคาร ยอดขายสุทธิจะต่ำกว่าความเป็นจริง 55,000 บาท ซึ่งเท่ากับค่าใช้จ่าย 43,000 บาทที่ไม่ปรากฏในบัญชี รวมกับเงินที่เพิ่มขึ้นในระบบผู้ขาย 12,000 บาท และยอดคงเหลือ 30,000 บาท ณ สิ้นเดือนจะไม่ถูกแสดงเป็นเงินของกิจการ
- บัญชีของเดือนนี้ควรแสดงยอดขายสุทธิ 285,000 บาท ค่าธรรมเนียมและค่าบริการ 33,000 บาท ค่าโฆษณา 10,000 บาท ซึ่งมีเอกสารประกอบครบ และยอดค้างรับจากแพลตฟอร์ม 30,000 บาท
การทำงานร่วมกับผู้ทำบัญชีเมื่อขายผ่านแพลตฟอร์ม และเรื่องที่ต้องพิจารณาเฉพาะกิจการ
ข้อตกลง 5 ข้อกับผู้ทำบัญชีเรื่องข้อมูลจากแพลตฟอร์ม
- รายงานที่ส่งเป็นประจำ: ระบุชื่อรายงานของแต่ละแพลตฟอร์มที่ใช้แทนชุดข้อมูลทั้ง 6 ชุด เพื่อให้ผู้จัดเตรียมเรียกรายงานรูปแบบเดิมทุกเดือน
- ข้อมูลที่ใช้เชื่อมโยงรายการ: เลขที่คำสั่งซื้อและเลขรอบการโอนต้องปรากฏในไฟล์ทุกชุดที่เกี่ยวข้อง
- การจัดกลุ่มรายการหัก: กำหนดบัญชีที่ใช้บันทึกรายการหักแต่ละชื่อในรายงานของแพลตฟอร์ม และใช้หลักเดียวกันทุกเดือน หากแพลตฟอร์มเพิ่มรายการหักชื่อใหม่ ให้แจ้งผู้ทำบัญชีก่อนปิดบัญชี
- การติดตามส่วนต่างที่ยังไม่ทราบสาเหตุ: กำหนดผู้รับผิดชอบสอบถามแพลตฟอร์ม และบันทึกไว้เป็นรายการรอตรวจสอบจนกว่าจะได้คำชี้แจง
- กำหนดส่งข้อมูล: ส่งข้อมูลครบทุกชุดตามรอบที่ตกลงหลังสิ้นเดือน เพื่อให้ผู้ทำบัญชีมีเวลาตรวจสอบก่อนครบกำหนดยื่นแบบภาษีที่เกี่ยวข้อง
เรื่องที่ต้องพิจารณาตามเงื่อนไขของแต่ละกิจการ
คำตอบของเรื่องต่อไปนี้แตกต่างกันตามรูปแบบธุรกิจ เงื่อนไขของแต่ละแพลตฟอร์ม และเอกสารที่ได้รับจริง ผู้ทำบัญชีจึงต้องพิจารณาเป็นรายกรณี
- ส่วนลดที่ร้านค้ารับภาระและส่วนลดที่แพลตฟอร์มรับภาระ: การแยกส่วนลดทั้งสองประเภทจากรายงานโปรโมชันของแต่ละรอบ เพราะมีผลต่อยอดขายต่างกัน
- เอกสารค่าธรรมเนียม: ชื่อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของกิจการบนใบกำกับภาษีค่าบริการ และสิทธิใช้ภาษีซื้อของกิจการที่อยู่ในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม
- ภาษีหัก ณ ที่จ่ายของค่าบริการที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บ: หน้าที่และวิธีปฏิบัติ ซึ่งขึ้นอยู่กับสถานะของกิจการและเงื่อนไขที่ผู้ให้บริการแต่ละรายกำหนด โดยผู้ทำบัญชีต้องพิจารณาจากเอกสารจริงก่อนสรุป
- ค่าโฆษณาที่ชำระจากยอดเงินในระบบผู้ขาย: ช่วงเวลาที่รับรู้ค่าใช้จ่าย และเอกสารที่ใช้ประกอบการบันทึก
- ยอดคงเหลือในระบบผู้ขาย: ระดับการแยกบัญชียอดค้างรับตามร้านค้าหรือตามแพลตฟอร์ม
- การคืนสินค้าข้ามเดือน: งวดที่ปรับลดยอดขาย และการออกใบลดหนี้ในกรณีที่ได้ออกใบกำกับภาษีแล้ว ศึกษาได้ที่ ใบลดหนี้ บันทึกบัญชีอย่างไร เมื่อออกข้ามงวดบัญชี
- ปริมาณงาน: จำนวนแพลตฟอร์ม ร้านค้า และคำสั่งซื้อต่อเดือน ซึ่งเป็นตัวกำหนดขอบเขตงานที่ผู้ทำบัญชีจะเสนอ
ก่อนเสนอขอบเขตงาน ทีมบัญชีของ Greenpro KSP จะตรวจสอบรายงานจากแพลตฟอร์มและเอกสารของร้านค้าตามประเด็นข้างต้น รายละเอียดบริการอยู่ที่ บริการรับทำบัญชีและยื่นภาษี
ข้อมูลเบื้องต้นสำหรับการหารือกับทีมบัญชี
กิจการยังไม่ต้องรวบรวมข้อมูลครบทั้ง 6 ชุดก่อนติดต่อทีมบัญชี ข้อมูลเบื้องต้นต่อไปนี้ใช้ประเมินขนาดงานและเรื่องที่ต้องตรวจสอบเพิ่มได้แล้ว
- รายชื่อแพลตฟอร์มที่ใช้ขาย และจำนวนร้านค้าบนแต่ละแพลตฟอร์ม
- ปริมาณคำสั่งซื้อต่อเดือนโดยประมาณ และสัดส่วนที่ลูกค้าขอคืนสินค้า
- รายงานรายรับจากแพลตฟอร์มของเดือนล่าสุด พร้อมรายการเดินบัญชีธนาคารช่วงเดียวกัน
- เดือนที่พบส่วนต่าง และจำนวนส่วนต่างโดยประมาณที่ยังอธิบายไม่ได้
- รูปแบบการจดทะเบียนกิจการ และกิจการอยู่ในระบบภาษีมูลค่าเพิ่มแล้วหรือไม่
- โปรแกรมบัญชีหรือระบบจัดการคำสั่งซื้อที่ใช้ และผู้ที่บันทึกบัญชีให้กิจการอยู่ในขณะนี้
สรุป
ยอดโอนจากแพลตฟอร์มต่ำกว่ายอดขายเพราะเป็นยอดสุทธิหลังหักค่าธรรมเนียม ส่วนลดที่ร้านค้าออกเอง การคืนเงิน และค่าโฆษณาเฉพาะส่วนที่ตัดจากยอดเงินในระบบผู้ขาย ทั้งยังอาจมีเงินบางส่วนที่ยังไม่ถอนออกจากระบบผู้ขาย กิจการจึงควรส่งข้อมูลเป็นชุดที่โยงยอดขายไปถึงเงินโอนเข้าบัญชีธนาคารได้ครบทั้ง 2 ขั้น
ตัวเลขในบัญชีมักคลาดเคลื่อนเพราะบันทึกยอดโอนแทนยอดขาย รวมค่าธรรมเนียมทุกประเภทไว้รายการเดียวโดยไม่มีเอกสารประกอบ หรือไม่ได้ติดตามยอดคงเหลือในระบบผู้ขาย ณ สิ้นเดือน
กิจการที่เริ่มพบส่วนต่างควรมอบหมายผู้รับผิดชอบข้อมูลทั้ง 6 ชุด ทำข้อตกลง 5 ข้อเรื่องข้อมูลจากแพลตฟอร์มกับผู้ทำบัญชี แล้วส่งรายงานของเดือนล่าสุดให้ผู้ทำบัญชีประเมิน
ให้ Greenpro KSP ประเมินงานบัญชีรายเดือนสำหรับกิจการที่ขายผ่านแพลตฟอร์ม
โปรดแจ้งลักษณะกิจการ ปัญหาที่พบเมื่อยอดโอนจากแพลตฟอร์มต่ำกว่ายอดขาย และปริมาณงานโดยประมาณ เพื่อขอประเมินงานบัญชีรายเดือน ทีมบัญชีจะติดต่อกลับเพื่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม
ติดต่อสอบถามได้ทางโทรศัพท์ 085-067-4884 ทาง LINE @greenprokspacc หรือผ่านแบบฟอร์มที่หน้า ติดต่อเรา