ใบอนุญาตกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพคืออะไร
เป็นใบอนุญาตตาม พ.ร.บ. การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 (มาตรา 31–33) โดยกลไกกฎหมายมี 3 ชั้น:
- มาตรา 31 — รัฐมนตรีออกประกาศกระทรวงกำหนด “ประเภทกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ” (ปัจจุบันคือประกาศฯ พ.ศ. 2558 แก้ไขล่าสุด ฉบับที่ 4 พ.ศ. 2568) แบ่งเป็น 13 กลุ่ม กว่า 140 ประเภท
- มาตรา 32 — ราชการส่วนท้องถิ่นเลือกว่ากิจการใดต้องควบคุมในพื้นที่ของตน โดยออกเป็น “ข้อบัญญัติท้องถิ่น” → กิจการที่ต้องขอใบอนุญาตจึง ต่างกันไปแต่ละท้องถิ่น
- มาตรา 33 — ห้ามประกอบกิจการที่ท้องถิ่นควบคุม “ในลักษณะที่เป็นการค้า” เว้นแต่ได้รับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น
กิจการแบบไหนที่เข้าข่าย “อันตรายต่อสุขภาพ”
ตัวอย่างที่พบบ่อยและต้องขอใบอนุญาต:
- กลุ่มยานยนต์/เครื่องจักร: อู่ซ่อมรถ, ศูนย์ล้างอัดฉีด, เคาะพ่นสีรถยนต์
- กลุ่มการบริการ: ร้านเสริมสวย, สปา, นวดเพื่อสุขภาพ, ร้านสัก, ฟิตเนส
- กลุ่มอุตสาหกรรม/การผลิต: โรงงานผลิตอาหาร/เครื่องสำอาง, โรงพิมพ์, โกดังเก็บสินค้าขนาดใหญ่
- กลุ่มปิโตรเลียม/สารเคมี: สถานีบริการน้ำมัน, การสะสม/กักเก็บก๊าซหุงต้ม (LPG) ปริมาณมาก
สำหรับร้านอาหาร: ต้องขอใบอนุญาตนี้หรือไม่?
โดยหลักแล้ว “ไม่ต้อง” — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2558 กำหนด ข้อยกเว้น ไว้ชัดเจนว่า กิจการเกี่ยวกับอาหารที่ทำ “ในสถานที่จำหน่ายอาหาร” ได้รับการยกเว้น ดังนั้นร้านที่ ปิ้ง ย่าง ทอด หรือผัด เพื่อเสิร์ฟให้ลูกค้าทานในร้าน (เช่น ร้านหมูกระทะ ชาบู ปิ้งย่าง) จะอยู่ภายใต้ ใบอนุญาต/หนังสือรับรองสถานที่จำหน่ายอาหาร เท่านั้น ไม่ต้องขอใบอนุญาตกิจการอันตรายฯ ซ้ำซ้อน ท้องถิ่นจะควบคุมเรื่องควันและกลิ่นผ่านการบังคับให้ติดตั้งปล่องดูดควัน ระบบระบายอากาศ และบ่อดักไขมันแทน
⚠️ ข้อควรระวัง — ร้านอาหารต้องขอ “เพิ่ม” เฉพาะ 3 กรณีนี้:
- สะสมก๊าซ LPG เชิงพาณิชย์ เกินเกณฑ์ที่ข้อบัญญัติท้องถิ่นกำหนด (เข้าข่าย “การสะสมก๊าซ” กลุ่มที่ 12)
- มีดนตรีสด / ร้องเพลง / คาราโอเกะ ที่อาจกระทบเสียงต่อชุมชน (เข้าข่าย “กิจการบริการ” กลุ่มที่ 9)
- เป็นครัวกลาง (Central Kitchen) ผลิตอาหาร/น้ำจิ้ม/ลูกชิ้นบรรจุแพ็ก ส่งขายส่งสาขาอื่น (ถือเป็น “การผลิต” หลุดจากข้อยกเว้น)
ดูภาพรวมใบอนุญาตร้านอาหารทั้งหมดที่ [[เปิดร้านอาหารต้องขอใบอนุญาตอะไรบ้าง]]
ใครเป็นผู้ออกใบอนุญาต และยื่นที่ไหน
ยื่นกับ ราชการส่วนท้องถิ่น ในพื้นที่ที่ตั้งกิจการ:
- กรุงเทพฯ: ฝ่ายสิ่งแวดล้อมและสุขาภิบาล สำนักงานเขต หรือระบบออนไลน์ BMA OSS
- ต่างจังหวัด: เทศบาล / องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) / เมืองพัทยา
เอกสารที่ต้องเตรียม (โดยทั่วไป)
- แบบคำขอรับใบอนุญาต (ตามแบบของท้องถิ่น)
- สำเนาบัตรประชาชน / ทะเบียนบ้าน (หรือหนังสือรับรองนิติบุคคล)
- เอกสารสิทธิ์ในสถานที่ เช่น สัญญาเช่า / หนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่
- หลักฐานการใช้อาคารตามกฎหมายควบคุมอาคาร (เช่น อ.1 / อ.6 ให้ตรงประเภทกิจการ — สำคัญมาก มักเป็นเหตุที่ทำให้ออกใบอนุญาตไม่ได้)
- แผนผังสถานที่ และมาตรการจัดการมลพิษ (ระบบระบายอากาศ บ่อดักไขมัน การจัดการของเสีย)
ขั้นตอน อายุใบอนุญาต และการต่ออายุ
- ยื่นคำขอพร้อมเอกสารที่ราชการส่วนท้องถิ่น
- เจ้าพนักงานลงพื้นที่ตรวจประเมินสุขลักษณะ (ระบบบำบัดน้ำเสีย บ่อดักไขมัน ระบายอากาศ ป้องกันอัคคีภัย)
- แก้ไขตามคำแนะนำ (ถ้ามี) → ชำระค่าธรรมเนียม → รับใบอนุญาต
อายุใบอนุญาต 1 ปี (นับจากวันออกใบอนุญาต ไม่ใช่ปีปฏิทิน) ต้องยื่นต่ออายุ ก่อน วันหมดอายุ (กทม. ยื่นล่วงหน้าได้ไม่เกิน 90 วัน) หากปล่อยขาดต่อ ต้องเสีย เงินเพิ่ม 20% ของค่าธรรมเนียมที่ค้าง · ค่าธรรมเนียมแปรผันตามขนาดพื้นที่/กำลังเครื่องจักร/ปริมาณ ตามข้อบัญญัติแต่ละท้องถิ่น
โทษหากประกอบกิจการโดยไม่มีใบอนุญาต
ตาม พ.ร.บ. การสาธารณสุข ฉบับแก้ไขล่าสุด (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2560 มาตรา 71 การประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพโดยไม่มีใบอนุญาต ต้องระวางโทษ จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 50,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และเจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจสั่งแก้ไข พักใช้ หรือเพิกถอนใบอนุญาต/สั่งหยุดกิจการได้
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ให้ Greenpro KSP ดูแลการขอใบอนุญาตให้ครบวงจร
การตีความกฎหมายและเตรียมเอกสารอาจซับซ้อน Greenpro KSP ช่วยประเมินว่ากิจการของคุณเข้าข่ายต้องขอใบอนุญาตประเภทใดบ้าง (ไม่ให้ขอเกินจำเป็น) จัดเตรียมเอกสาร ยื่นคำขอ และประสานงานกับเจ้าหน้าที่จนได้รับใบอนุญาต — ครอบคลุมทั้งใบอนุญาตสถานที่จำหน่ายอาหาร กิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ และใบอนุญาตขายสุรา จบในที่เดียว
→ ดูรายละเอียด [ขอใบอนุญาตร้านอาหาร สะสมอาหาร|บริการขอใบอนุญาตร้านอาหาร] · ปรึกษาฟรี/ขอใบเสนอราคา · โทร 085-067-4884 · LINE: @greenproksp
