ใบกำกับภาษีไม่ถูกต้อง เสียหายอย่างไร
เสียหายทั้งสองฝ่าย ไม่ใช่แค่คนออก
ฝั่งผู้ขาย (คนออกใบ)
- ออกใบกำกับภาษีที่มีรายการไม่ครบ มีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาทต่อฉบับ
- อาจถูกประเมินภาษีขาด
- เสียความน่าเชื่อถือกับคู่ค้า
ฝั่งผู้ซื้อ (คนรับใบ)
- ใบที่ผิดถือเป็น ภาษีซื้อต้องห้าม นำมาหักจากภาษีขายไม่ได้
- ต้นทุนสูงขึ้นทันทีเท่ากับยอด VAT ที่หักไม่ได้
- มีความเสี่ยงถูกตรวจสอบย้อนหลัง
💡 จุดที่หลายคนเข้าใจผิด: ใบกำกับภาษีที่ “มีจริง จ่ายเงินจริง” แต่ข้อมูลไม่ครบ
ก็ยังใช้หักภาษีซื้อไม่ได้ ความถูกต้องของเอกสารสำคัญพอๆ กับตัวธุรกรรม
8 รายการที่ทำให้ใบกำกับภาษีถูกต้อง ตามมาตรา 86/4
1. คำว่า “ใบกำกับภาษี”
ต้องปรากฏชัดเจนในตำแหน่งที่เห็นง่าย เช่น ส่วนหัวเอกสารหรือมุมบนขวา
ใช้คำว่า “Tax Invoice” อย่างเดียวไม่ได้ ต้องมีคำภาษาไทยกำกับ
ในทางปฏิบัติมักใช้ชื่อรวมกับเอกสารอื่น ซึ่งทำได้:
- ธุรกิจขายสินค้า: ใบส่งของ/ใบกำกับภาษี
- ธุรกิจบริการ: ใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษี (เพราะจุดรับรู้ภาษีเกิดตอนรับเงิน)
2. ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ออกใบ
ต้องตรงกับที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มไว้ ประกอบด้วย
- ชื่อสถานประกอบการ (นิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดา)
- ที่อยู่ตามที่จดทะเบียน VAT
- เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร 13 หลัก
กรณีตัวแทนออกใบแทน ตามมาตรา 86 วรรคสี่ มาตรา 86/2 หรือผู้ทอดตลาดตามมาตรา 86/3
ให้ระบุชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของตัวแทนนั้นด้วย
3. ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ซื้อ
จุดนี้สำคัญที่สุดสำหรับคนรับใบ เพราะเป็นตัวยืนยันว่าใครมีสิทธิใช้ภาษีซื้อ
- ชื่อบริษัท หรือชื่อ-นามสกุลกรณีบุคคลธรรมดา
- ที่อยู่ของสถานประกอบการ
- เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร 13 หลักของผู้ซื้อ
ถ้าขาดข้อมูลผู้ซื้อ แม้ใบกำกับภาษีจะออกมาจริง ผู้ซื้อก็ใช้สิทธิหักภาษีซื้อไม่ได้
ส่วนกรณีพิมพ์ผิดเล็กน้อยแต่ยังเข้าใจได้และตรงกับข้อมูลที่จดทะเบียน ถือว่าใช้ได้ตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร
4. หมายเลขลำดับของใบกำกับภาษี และเลขที่เล่ม (ถ้ามี)
ต้องมีเลขที่เรียงลำดับอย่างเป็นระบบ (Running Number) ไม่ข้าม ไม่ย้อน ไม่ซ้ำ
รูปแบบกำหนดเองได้ เช่น รันตามปีเดือน 2026/01/001 หรือรันต่อเนื่องทั้งปี
ประโยชน์คือใช้ควบคุมภายในและให้สรรพากรตรวจสอบย้อนกลับได้
5. ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้าหรือบริการ
ต้องละเอียดพอให้ตรวจสอบได้ว่าคือรายการอะไร จำนวนเท่าไร
- ชื่อ ชนิด หรือประเภทสินค้า/บริการ
- จำนวนหรือปริมาณ พร้อมหน่วยนับ (ชิ้น กิโลกรัม ครั้ง)
- มูลค่าต่อหน่วยและยอดรวม
ห้ามเขียนลอยๆ ว่า “ตามใบเสนอราคา” หรือ “ค่าบริการตามตกลง” เพราะตรวจสอบไม่ได้ว่าขายอะไร
6. จำนวนภาษีมูลค่าเพิ่ม แยกออกจากมูลค่าสินค้าให้ชัดแจ้ง
ต้องแสดงตัวเลข 3 ส่วนให้เห็นชัด
| รายการ | ตัวอย่าง |
|---|---|
| จำนวนเงินก่อนภาษี (Exclude VAT) | 10,000 |
| ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% | 700 |
| จำนวนเงินรวมทั้งสิ้น (Grand Total) | 10,700 |
กรณีตั้งราคาแบบ VAT Included ก็ยังต้องแยกให้เห็นว่าในราคานั้นเป็นภาษีเท่าไร
7. วัน เดือน ปี ที่ออกใบกำกับภาษี
วันที่ต้องตรงกับจุดความรับผิดในการเสียภาษี (Tax Point) ตามความเป็นจริง
ห้ามลงวันที่ย้อนหลังหรือล่วงหน้า เพราะทำให้รอบภาษีคลาดเคลื่อนและเสี่ยงถูกตรวจสอบ
อ่านรายละเอียดว่าต้องออกตอนไหน: ใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ คืออะไร
8. ข้อความอื่นที่อธิบดีกำหนด — “สำนักงานใหญ่” หรือ “สาขาที่…”
นี่คือจุดที่ผิดบ่อยที่สุด กฎหมายกำหนดให้ระบุว่าทั้งผู้ขายและผู้ซื้อเป็น
“สำนักงานใหญ่” หรือ “สาขาที่ …” โดยเลขสาขาเป็นตัวเลข 5 หลัก
- สำนักงานใหญ่ → ระบุคำว่า สำนักงานใหญ่
- สาขาแรก → ระบุ สาขาที่ 00001
ถ้าไม่ระบุ หรือระบุไม่ตรงกับสถานประกอบการจริงที่จดทะเบียนไว้ ใบนั้นถือว่าไม่สมบูรณ์
ใบกำกับภาษีเขียนด้วยมือได้ไหม
ได้ กฎหมายไม่ได้บังคับว่าต้องพิมพ์ด้วยคอมพิวเตอร์
สิ่งที่กฎหมายสนใจคือ มีรายการครบ 8 ข้อตามมาตรา 86/4 หรือไม่ และอ่านออกชัดเจนหรือไม่
ข้อควรระวังเมื่อเขียนด้วยมือ
- ลายมือต้องอ่านออก ตัวเลขห้ามกำกวม
- ห้ามขีดฆ่าแก้ไขในใบกำกับภาษี ถ้าผิดต้องยกเลิกแล้วออกใบใหม่
- ควรมีสำเนาที่ข้อมูลตรงกันทุกฉบับ
วิธีตรวจใบกำกับภาษีที่ได้รับจากคู่ค้า 3 จุด
อย่าดูแค่ยอดรวมแล้วส่งให้ฝ่ายบัญชี ตรวจ 3 จุดนี้ก่อนเสมอ
- ตัวสะกดต้องเป๊ะ — ชื่อบริษัทและที่อยู่ห้ามพิมพ์ผิดแม้ตัวเดียว
- เลข 13 หลักต้องครบและถูกต้อง — ทั้งของผู้ขายและผู้ซื้อ
- ตัวเลขต้องสอดคล้องกัน — VAT 7% ต้องคำนวณจากยอดก่อน VAT ถูกต้อง
ผิดแม้เศษสตางค์ สรรพากรอาจถือว่าใช้ไม่ได้
ได้ใบกำกับภาษีที่ผิดมาแล้ว แก้อย่างไร
ห้ามลบ ขีดฆ่า หรือแก้ด้วยปากกาเด็ดขาด วิธีที่ถูกต้องคือ
- ให้ผู้ขายยกเลิกใบเดิม โดยขีดฆ่าและเขียนว่า “ยกเลิก” แล้วเก็บไว้เป็นหลักฐาน
- ออกใบกำกับภาษีฉบับใหม่ที่มีเลขที่ใหม่
- ระบุในใบใหม่ว่าออกเพื่อแทนที่ใบเดิมเลขที่เท่าใด และมีคำว่า “ใบแทนใบกำกับภาษี”
คำถามที่พบบ่อย
อ้างอิงกฎหมาย
- ประมวลรัษฎากร หมวด 4 ภาษีมูลค่าเพิ่ม มาตรา 86/4 — https://www.rd.go.th/5208.html#mata86_4
- ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 39) — https://www.rd.go.th/3400.html
ลิงก์ภายในที่ควรใส่
- ใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ คืออะไร — ในหัวข้อ 7 และท้ายบทความ
- ภาษีซื้อต้องห้าม — ในหัวข้อ “เสียหายอย่างไร”
- ใบลดหนี้ — ในหัวข้อ “แก้อย่างไร”
CTA ปิดท้าย
ตรวจใบกำกับภาษีเองแล้วยังไม่มั่นใจ หรือเคยโดนภาษีซื้อต้องห้ามมาก่อน
ทีมบัญชีของเราช่วยวางระบบเอกสารให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น → รับทำบัญชี
